Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de nem ve yağışın dağılışı; enlem, yer şekilleri ve basınç merkezlerinin mevsimlik hareketlerine bağlı olarak karmaşık bir yapı sergiler. Yağışın oluşabilmesi için havadaki bağıl nem oranının doyma noktasını aşması gerekmektedir.

Buna göre, Türkiye'de nem ve yağış özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi coğrafi açıdan doğrudur?

  1. Erzurum-Kars platosunda en fazla yağışın yaz başlarında görülmesi, karasallık ve yükselti nedeniyle geciken ısınmanın sonucunda oluşan konveksiyonel hava hareketleriyle ilişkilidir.Answer
  2. B
    Akdeniz Bölgesi'nde kış mevsiminde görülen yağışların tamamının orografik kökenli olması, Toros Dağları'nın kıyıya paralel uzanmasıyla açıklanan tek nedendir.
  3. C
    İç Anadolu Bölgesi'nde yıllık yağış miktarının az olmasının temel sebebi, bölgedeki maksimum nem miktarının yıl boyunca Türkiye'nin en düşük seviyesinde olmasıdır.
  4. D
    Ege kıyılarında kışın cephe (frontal) yağışlarının görülmemesi, dağların denize dik uzanarak nemli hava kütlelerinin karşılaşmasını engellemesiyle ilgilidir.
  5. E
    Karadeniz kıyı kuşağında her mevsim yağış görülmesinin temel nedeni, yaz aylarında bölgede etkili olan Basra Termik Alçak Basıncı'nın beraberinde bol nem getirmesidir.

Answer

Erzurum-Kars platosunda yaz yağışlarının geciken ısınmaya bağlı konveksiyonel hareketlerle oluştuğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, Erzurum-Kars platosundaki yağışların zamanlamasını ve nedenini açıklar. Bölgenin çok yüksek ve denizden uzak olması, kışın biriken karın geç erimesine ve toprağın geç ısınmasına neden olur. Haziran ayında ısınan toprak, üzerindeki havayı yükselterek konveksiyonel (yükselim) yağışları başlatır. Bu durum bölgenin karakteristik yağış özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Erzurum-Kars bölgesinin yağış rejimini analiz etme
Bölge, Türkiye'nin geri kalanının aksine en fazla yağışı yaz başlarında (Haziran) alır.
Karasallık ve yükselti nedeniyle yüzeyin ısınması yaza sarkar.
2
Yağış oluşum tipini belirleme
Geciken ısınma, havanın dikey yönlü yükselmesine yani konveksiyonel (yükselim) yağışlara yol açar.
Yüzey ısındıkça üzerindeki havayı hafifletir ve yükseltir, yükselen hava soğuyarak yağış bırakır.
3
Diğer bölgelerdeki yaygın hataları ayıklama
Akdeniz'de kışın cephe, İç Anadolu'da ilkbaharda konveksiyonel, Karadeniz'de ise her mevsim orografik yağışların baskın olduğu görülür.
Türkiye'nin farklı bölgeleri farklı hava kütleleri ve yer şekilleri etkisindedir.

Key Concept

Yağış Oluşum Tipleri ve Bölgesel Dağılım

Hints

1
Türkiye'de yağış oluşumlarını (yamaç, yükselim, cephe) ve bu yağışların en çok görüldüğü mevsimleri hatırlayın.
2
Akdeniz'de kışın cephe, Karadeniz'de her mevsim yamaç, İç Anadolu'da ilkbaharda konveksiyonel yağışlar yaygındır.
3
Erzurum-Kars çevresi, yükseltinin etkisiyle Türkiye'de ısınmanın en geç gerçekleştiği alandır; bu da yağışları yaza kaydırır.

Practice More

Farklı bölgelerdeki 'bağıl nem' oranlarının mevsimlere göre nasıl değiştiğini mutlak nem ve maksimum nem kapasitesi üzerinden karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question