Türkiye'de karstik yer şekillerinin oluşumu ve dağılışı üzerinde litolojik yapı (kayaç türü) belirleyici bir rol oynamaktadır. Ülkemizde karstik aşınım süreçleri sadece kireç taşları () üzerinde değil, aynı zamanda çözünme hızı çok daha yüksek olan jips (alçı taşı - ) tabakaları üzerinde de gerçekleşmektedir. Bu durum, bölgeye özgü hızlı gelişen obruk, dolin ve mağara gibi şekillerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Buna göre, jips karstına bağlı olarak gelişen yer şekillerine aşağıdaki illerin hangisinde en yaygın şekilde rastlanır?
- AAntalya
- SivasAnswer
- CKonya
- DMuğla
- ETekirdağ
Answer
Jips karstına bağlı yer şekillerinin Türkiye'de en yaygın görüldüğü merkez Sivas ilidir.
Sivas ve çevresi (Özellikle Hafik, Zara, Ulaş hattı), Türkiye'de jips (alçı taşı) karstının en yaygın ve en karakteristik örneklerinin (lapyalar, dolinler, jips mağaraları ve obruklar) görüldüğü sahadır. Jips, kireç taşına göre su ile temas ettiğinde çok daha hızlı çözündüğü için bu bölgede karstik süreçler çok daha kısa zaman dilimlerinde gerçekleşir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Litolojik yapıya göre karst türleri (Kalker vs. Jips Karstı)
Hints
1
Soruda bahsedilen kayaç türü kireç taşı değil, 'jips' yani alçı taşıdır. Bu kayaç türünün en yoğun olduğu bölge İç Anadolu'nun doğusudur.
2
Karstik şekiller denince akla gelen Antalya kireç taşı karstının merkezidir. Jips karstı ise daha çok Sivas-Erzincan hattında yoğunlaşır.
3
Türkiye'de jips karstına bağlı oluşmuş Hafik ve Lütfiye gölleri gibi karstik göllerin de bulunduğu ili düşünmelisiniz.
Practice More
Jips karstının kireç taşı karstına göre tarım ve yerleşme üzerindeki olumsuz etkilerini (hızlı çökme riski vb.) araştırabilirsiniz.
Estimated Time:50s