Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de yağışın oluşabilmesi için hava kütlesinin soğuyarak doyma noktasına ulaşması ve içindeki nemi taşıyamaz hale gelmesi gerekir. Buna göre;

I. Farklı karakterdeki hava kütlelerinin bir hat boyunca karşılaşması
II. Nemli bir hava kütlesinin dağ yamacı boyunca yükselmesi
III. Yüksek basınç merkezlerinde olduğu gibi havanın dikey yönde alçalması
IV. Sıcaklığın artmasıyla birlikte havanın maksimum nem kapasitesinin yükselmesi

durumlarından hangileri Türkiye'de yağış ihtimalini artıran faktörlerdendir?

  1. I ve IIAnswer
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve III
  4. D
    II ve IV
  5. E
    III ve IV

Answer

Yağış ihtimalini artıran faktörler, havanın soğumasını ve doyma noktasına yaklaşmasını sağlayan 'Farklı karakterdeki hava kütlelerinin karşılaşması' ve 'Nemli havanın dağ yamacı boyunca yükselmesi' durumlarıdır.
Yağışın oluşabilmesi için havanın mutlaka yükselmesi ve soğuması gerekir. Türkiye'de kışın görülen cephe sistemleri (farklı kütlelerin karşılaşması) ve dağların kıyıya paralel uzandığı yerlerdeki yamaç yükselmeleri, havayı soğutarak doyma noktasına ulaştıran en temel mekanizmalardır.

Step-by-Step Solution

1
Yağışın temel şartını belirleyin.
Bir hava kütlesinin yağış bırakabilmesi için mutlaka soğuması gerekir. Soğuyan havanın hacmi daralır ve içindeki nemi taşıyamaz hale gelir.
Yağış, bağıl nemin 100%100\% değerine ulaşması (doyma noktası) ile başlar.
2
Yükselme ve karşılaşma durumlarını (I ve II) analiz edin.
I. öncüldeki cephe karşılaşmaları ve II. öncüldeki yamaç boyunca yükselme hareketleri havanın yükselerek soğumasına neden olur.
Yükselen hava her 200200 metrede 1∘C1^\circ C soğur, bu da yoğunlaşmayı ve yağışı tetikler.
3
Alçalma ve ısınma durumlarını (III ve IV) analiz edin.
Alçalan hava (III) ısınarak nem kapasitesini artırır. Sıcaklık artışı (IV) ise maksimum nemi yükselterek havayı yağıştan uzaklaştırır.
Isınan hava genleşir, nem taşıma kapasitesi artar ve içindeki mevcut nemi daha rahat taşır (nem açığı büyür).

Key Concept

Havanın soğuması ve yükselmesi yağışın temel mekanizmasıdır.

Hints

1
Yağış için havanın ısınması mı yoksa soğuması mı gerekir?
2
Yükselen hava kütlesi her zaman soğurken, alçalan hava kütlesi her zaman ısınır.
3
Bağıl nemin artması için havanın taşıma kapasitesinin (maksimum nem) azalması gerekir; bu da ancak soğuma ile mümkündür.

Practice More

Konveksiyonel (yükselim) yağışların neden en çok İç Anadolu'da ilkbahar, Erzurum-Kars'ta ise yaz başlarında görüldüğünü araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nem ve Yağış

More questions from this topic