Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de sıcaklık dağılışı üzerinde mutlak konumun (enlem) yanı sıra denizellik, yükselti ve karasallık gibi göreceli konum faktörleri de belirleyici rol oynar. Kış mevsiminde Türkiye'nin kuzeyinde yer alan bazı merkezlerin, güneydeki merkezlere göre daha yüksek sıcaklık ortalamasına sahip olması 'enlem-sıcaklık' ilişkisine ters düşen bir durumdur.

Buna göre, aşağıda verilen şehir eşleştirmelerinden hangisinin kış mevsimi ortalama sıcaklıkları arasındaki ilişki, enlem faktörüyle açıklanamaz?

  1. A
    Antalya - Sinop
  2. B
    Mersin - Samsun
  3. C
    İzmir - Çanakkale
  4. Trabzon - MardinAnswer
  5. E
    Muğla - Bartın

Answer

Trabzon ve Mardin arasındaki sıcaklık ilişkisi enlem faktörüyle açıklanamaz.
Trabzon, Mardin'e göre yaklaşık 4 derece daha kuzeyde yer almasına rağmen kış mevsiminde daha sıcaktır. Bu durum 'kuzeye gidildikçe sıcaklık azalır' şeklindeki enlem kuralına ters düşer. Temel nedeni Trabzon'un deniz kenarında yer alması (denizellik) ve Mardin'in iç kesimde kalarak daha şiddetli soğumasıdır (karasallık).

Step-by-Step Solution

1
Enlem kuralını hatırla
Normal şartlarda Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklıkların azalması beklenir.
Güneş ışınlarının düşme açısının küçülmesi (mutlak konum/enlem etkisi).
2
Verilen şehirlerin konumlarını ve kış özelliklerini analiz et
Trabzon Karadeniz kıyısında denizel bir iklime sahipken; Mardin daha güneyde olmasına rağmen iç kesimde ve karasaldır.
Şehirlerin coğrafi konumlarının sıcaklık üzerindeki etkisini belirlemek.
3
Sıcaklık değerlerini karşılaştır
Trabzon'un Ocak ayı ortalaması yaklaşık 7,4C7,4^\circ C iken, Mardin'in 3,2C3,2^\circ C civarındadır.
Kuzeydeki bir merkezin güneydekinden sıcak olduğunu (enlem anomalisi) teyit etmek.

Key Concept

Denizellik ve karasallığın enlem etkisini baskılaması (Sıcaklık Anomalisi)

Hints

1
Enlem kuralına göre güneydeki şehirlerin daha sıcak olması gerektiğini hatırla.

Practice More

Benzer bir anomaliyi yaz mevsimi için Şanlıurfa ve Antalya arasında 'karasallık' üzerinden analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question