Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Türkçede iki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Edebiyatımızın usta isimlerinden biri şöyle der: 'Sanatçı, toplumun aynası olduğu kadar geleceğin de mimarıdır.'
  2. B
    Akademik tezlerin giriş bölümünde şu unsurlar yer almalıdır: problemin tanımı, yöntemin belirlenmesi ve kapsamın sınırlandırılması.
  3. C
    Belediye meclisinin son oturumunda şu karar oy birliğiyle alındı: Şehir merkezindeki otopark ücretlerine bu yıl zam yapılmayacak.
  4. D
    Modern Türk şiirinin öncülerini hatırlayalım: Orhan Veli, Melih Cevdet Anday ve Oktay Rifat Horozcu.
  5. Kurumun yeni stratejik planında şu üç temel hedef belirlendi: Dijitalleşme, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik.Answer

Answer

Kurumun yeni stratejik planında hedeflerin sıralandığı cümlede, iki noktadan sonra gelen ifadeler cümle niteliği taşımadığı için büyük harfle başlaması kural ihlalidir.
Kurumun hedeflerinin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'Dijitalleşme, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik' ifadeleri tam bir cümle teşkil etmemektedir. TDK'nin 'İki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse büyük harfle başlamaz' kuralı gereği, ifadenin 'dijitalleşme' şeklinde küçük harfle başlaması gerekirdi.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın (:) işlevini belirleyin.
İki noktanın kendisinden sonra örnekler sıralamak amacıyla kullanıldığı tespit edildi.
Kullanım amacının belirlenmesi, sonrasındaki ifadenin büyük mü yoksa küçük harfle mi başlayacağına karar vermek için şarttır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısal özelliğini inceleyin.
Sıralanan 'Dijitalleşme, müşteri memnuniyeti ve sürdürülebilirlik' ifadelerinin bağımsız birer cümle olmadığı, kelime grubu (örnekleme) niteliğinde olduğu görüldü.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralını uygulayarak yanlışlığı teyit edin.
Sıralanan örnekler özel isim de olmadığından, 'Dijitalleşme' sözcüğünün büyük harfle başlatılması yazım yanlışıdır.
Örnekleme yapılan durumlarda (özel isimler hariç) küçük harfle başlama kuralı esastır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığına veya özel isim içerip içermediğine dikkat edin.
2
TDK'ye göre, iki noktadan sonra gelen örnekler eğer cümle niteliği taşımıyorsa küçük harfle başlamalıdır.
3
Kurumsal hedeflerin (dijitalleşme vb.) sıralandığı seçenekte, kelimeler cümle kurmadığı için büyük harf kullanımı hatadır.

Practice More

İki noktadan sonraki büyük/küçük harf kuralını pekiştirmek için noktalı virgülün görevleriyle karşılaştırmalı sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi okurken 'şudur/şunlardır' gibi ifadelerden sonra gelen kısmın bir yüklemi olup olmadığını kontrol edin. Yüklem varsa ve yargı tamamlanmışsa cümle kabul edilir ve büyük harfle başlar; sadece kavramlar sıralanıyorsa küçük harf kullanılır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question