Examkin

Question

Difficulty: Very hardMısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

Mısır'da kurulan Türk-İslam devletlerinin (Tolunoğulları, Akşitler, Eyyubiler ve Memlükler) siyasi yapıları, veraset sistemleri ve Abbasi Halifeliği ile olan münasebetleri dikkate alındığında, aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi tarihsel bir yanılgı içermektedir?

  1. A
    Tolunoğulları ve Akşitler, Abbasi merkezi otoritesinin zayıfladığı dönemde ortaya çıkan 'Tevaif-i Müluk' devletleri olup, Mısır'da Türk hakimiyetinin ve bayındırlık faaliyetlerinin temellerini atmışlardır.
  2. B
    Akşitler (İhşidiler), Abbasi halifesi tarafından verilen 'İhşid' unvanını kullanan Muhammed bin Toğaç tarafından kurulmuş ve kutsal topraklar olan Hicaz bölgesine hakim olan ilk Türk devleti olmuştur.
  3. C
    Selahaddin Eyyubi, Fatimi Hilafetine son vererek Mısır'da Sünni birliği sağlamış ve Haçlıları mağlup ettiği Hıttin Savaşı sonrası 'Hadimü'l-Haremeyn' unvanını kullanan tarihteki ilk Türk hükümdar olmuştur.
  4. Memlükler, geleneksel Türk veraset anlayışındaki 'ülke hanedanın ortak malıdır' kuralını sıkı sıkıya uygulayarak, sadece kurucu hanedanın en yaşlı ve olgun üyesinin tahta geçmesini yasal bir kural haline getirmişlerdir.Answer
  5. E
    Memlükler, İlhanlı Moğollarını Ayn Calut ve Elbistan savaşlarıyla durdurarak İslam dünyasını büyük bir yıkımdan korumuş, Bağdat'ın düşüşü sonrası Abbasi halifeliğini Kahire'de dini bir sembol olarak himaye altına almışlardır.

Answer

Memlüklerin geleneksel Türk veraset anlayışını (ülke hanedanın ortak malıdır) uyguladığı ve hanedan üyeliğini zorunlu kıldığı yargısı yanlıştır.
Memlük Devleti, geleneksel Türk veraset anlayışı olan 'Ülke hanedanın ortak malıdır' ilkesini uygulamayan tek büyük Türk devletidir. Memlük sisteminde liyakat esastır; ordudaki güçlü emirler arasından seçim yapılır veya en güçlü emir yönetimi ele geçirir. Bu yüzden Memlüklerde çok fazla hükümdar değişmiş ancak devlet yapısı askeri bir oligarki olarak devam etmiştir. Ayrıca 'Ekber ve Erşed' usulü Osmanlı Devleti'nde 17. yüzyılda (I. Ahmed dönemi) getirilmiş bir kuraldır, Memlüklerle ilgisi yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Mısır'da kurulan devletlerin veraset sistemlerini karşılaştırın.
Tolunoğulları, Akşitler ve Eyyubilerde 'Hanedan' anlayışı varken, Memlüklerde 'Askeri Aristokrasi' hâkimdir.
Memlüklerde her emir/komutanın sultan olma hakkı vardır, bu durum onları diğer Türk devletlerinden ayırır.
2
Memlüklerin tahta geçiş usulünü analiz edin.
Memlükler 'Kut' inancına dayalı hanedan sistemini reddetmiş, 'Liyakat ve Güç' esasını benimsemişlerdir.
Bu sistem sayesinde çok sık hükümdar değişmiş ancak devletin askeri karakteri ve Moğol/Haçlı tehdidine karşı direnci korunmuştur.
3
Hicaz hakimiyeti ve unvanları kontrol edin.
Akşitler Hicaz'daki ilk Türk hakimiyetini kurmuş, Selahaddin Eyyubi ise Hadimü'l-Haremeyn unvanını kullanan ilk hükümdar olmuştur.
Bu spesifik bilgiler KPSS'nin en üst düzey ayırt edici detaylarıdır.

Key Concept

Memlük Veraset Sistemi ve Mısır Türk Devletlerinin Özgün Nitelikleri

Hints

1
Memlüklerin diğer Türk devletlerinden ayrılan en büyük özelliği, tahta geçiş (veraset) usulündeki farklılıktır.

Practice More

Memlük veraset sistemindeki bu liyakat esaslı yapının Osmanlı veraset sistemindeki (Ekber ve Erşed) merkeziyetçi yapı ile karşılaştırılmasını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Mısır'da Kurulan Türk-İslam Devletleri

More questions from this topic