Türkiye'de erozyon ve heyelan olayları, arazi yapısı ve iklim özelliklerine bağlı olarak farklı bölgelerde yoğunlaşmaktadır. Bu iki kütle hareketi süreci ve korunma yöntemleri arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
- Ağaçlandırma çalışmaları, sağanak yağışlar ve yüzeysel akışla gerçekleşen toprak erozyonunu önlemede oldukça etkiliyken; killi yapının ve tabaka eğiminin fazla olduğu alanlarda meydana gelen derin tabanlı heyelanları durdurmada çoğu zaman tek başına yeterli olmaz.Answer
- BEğimli yamaçlarda tarım alanlarının eğime dik sürülmesi ve nadas uygulamasına son verilmesi, İç Anadolu'da rüzgar erozyonunu artırırken Karadeniz'deki heyelan riskini önemli ölçüde azaltan bir yöntemdir.
- CHeyelanların Türkiye'de en fazla ilkbahar mevsiminde görülmesinin temel nedeni, bu dönemde bitki örtüsünün henüz gürleşmemiş olması ve rüzgar şiddetinin artmasıyla toprağın üst tabakasının kolayca taşınabilmesidir.
- DDelta ovalarının oluşum hızının azalması, akarsu havzalarında heyelan faaliyetlerinin arttığının ve akarsuların taşıdığı kaba materyal miktarının yükseldiğinin en somut kanıtıdır.
- EKaradeniz kıyı kuşağında heyelanla mücadele için yamaçların taraçalandırılması (sekileme), suyun toprağa sızmasını artırarak zeminin stabilizasyonunu sağlar ve heyelan riskini tamamen ortadan kaldırır.
Answer
Bitki örtüsü ve ağaçlandırmanın erozyonu önlemedeki yüksek başarısına karşın, killi yapı ve derin tabaka kaymalarının olduğu heyelan bölgelerinde yetersiz kaldığını belirten seçenek doğrudur.
Doğru olan yargı, erozyon ve heyelanın oluşum derinlikleri arasındaki farkı vurgulamaktadır. Erozyon yüzeysel bir aşınım olduğu için bitki örtüsü (ağaçlandırma) ile büyük oranda kontrol altına alınabilir. Ancak heyelan, özellikle Karadeniz gibi eğimin, yağışın ve killi (suyla kayganlaşan) yapının fazla olduğu yerlerde, ağaç köklerinin ulaşamadığı derinliklerdeki tabakaların kaymasıyla oluşur. Bu nedenle heyelan bölgelerinde sadece ağaçlandırma yapmak yeterli bir çözüm değildir; drenaj ve mühendislik çalışmaları şarttır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Erozyon ve Heyelan Farkı ile Mücadele Yöntemleri
Hints
1
Erozyon ve heyelan arasındaki en büyük fark, hareketin gerçekleştiği derinliktir.
2
Karadeniz'de ağaç çok olmasına rağmen neden hala heyelan olduğunu düşünün.
3
Kil minerali suyla temas ettiğinde şişer ve kayganlaşır; bu durum ağaç köklerinin tutamayacağı devasa kütlelerin kaymasına yol açar.
Practice More
Heyelan set gölleri ile erozyonun baraj göllerindeki ömre etkisini karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s