Question

Difficulty: HardEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Cumhuriyet’in ilanından sonraki ilk on yılda özel sermaye birikimini ve bireysel girişimi önceleyen bir model benimsenmiş; ancak zamanla iç ve dış dinamiklerin etkisiyle devletin bizzat yatırımcı ve işletmeci olduğu 'Devletçilik' modeline geçilmiştir.

Bu ekonomik dönüşüm süreci ve bu süreçte uygulanan politikalarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hatalıdır?

  1. A
    Devletçilik modeline geçişte, 19271927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu’na rağmen özel sektörün büyük sanayi yatırımlarını gerçekleştirecek teknik ve mali güce ulaşamaması temel bir içsel etkendir.
  2. B
    Uygulanan devletçilik modeli, özel mülkiyeti reddeden sosyalist bir sistemden ziyade, özel teşebbüsün yetersiz kaldığı alanlarda devletin öncülük ettiği bir 'karma ekonomi' anlayışını yansıtır.
  3. C
    Yabancıların elindeki demiryollarının satın alınması ve Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi, doğrudan 'Devletçilik' ilkesinden ziyade ekonomik bağımsızlığı hedefleyen 'Milliyetçilik' ilkesi kapsamında değerlendirilir.
  4. Halkçılık ve Devletçilik ilkelerinin bir sentezi olarak görülen Aşar vergisinin kaldırılması, devletin ekonomide tam denetim kurduğu 19301930’lu yılların en önemli mali hamlesi olarak kabul edilir.Answer
  5. E
    19331933 yılında hazırlanan ve Sovyet uzmanların teknik desteğiyle şekillenen Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, devletçilik ilkesinin planlı ve programlı şekilde hayata geçirilmesinin ilk büyük adımıdır.

Answer

Aşar vergisinin kaldırılması, devletin ekonomide tam denetim kurduğu 1930’lu yılların bir hamlesi değil, 1925 yılında gerçekleştirilmiş bir reformdur.
Seçeneklerde belirtilen ifadenin aksine, Aşar vergisi 19301930’lu yıllarda değil, Cumhuriyet'in erken döneminde, 19251925 yılında kaldırılmıştır. Bu hamle, köylünün üzerindeki ağır yükü hafifletmeyi amaçladığı için öncelikle 'Halkçılık' ilkesi ile ilgilidir. Devletçilik ise 19291929 Dünya Ekonomik Buhranı'ndan sonra 19301930’lu yıllarda resmi bir devlet politikası haline gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Atatürk Dönemi ekonomi politikalarını kronolojik olarak analiz et.
192319291923-1929 arası özel teşebbüsün (liberal) desteklendiği dönem, 19301930 sonrası ise Devletçi dönemdir.
Zaman çizelgesindeki sapmaları tespit etmek, yanlış çıkarımları elemeyi sağlar.
2
Aşar vergisinin kaldırılma tarihini ve ilgili olduğu ilkeyi belirle.
Aşar vergisi 19251925 yılında kaldırılmıştır ve temel olarak 'Halkçılık' ilkesi ile ilişkilidir.
Aşar vergisinin Devletçilik modelinden çok daha önce kaldırıldığını bilmek, ifadedeki kronolojik hatayı ortaya çıkarır.
3
Devletçilik ve Milliyetçilik arasındaki farkı kontrol et.
Mevcut yabancı işletmelerin satın alınması (millileştirme) 'Milliyetçilik', devletin yeni fabrikalar kurması 'Devletçilik'tir.
Bu ayrım, Kabotaj ve demiryolu alımlarının neden Devletçilik değil Milliyetçilik olduğunu açıklar.

Key Concept

Atatürk Dönemi Ekonomi Politikalarının Dönemsel ve İlkesel Analizi

Hints

1
Ekonomi alanındaki gelişmeleri incelerken kronolojiye (önce-sonra ilişkisi) dikkat edin.

Practice More

İzmir İktisat Kongresi ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı arasındaki temel farkları çalışmak bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question