Examkin

Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Nem ve Yağış

Havanın su buharına doyma noktası ile sıcaklık arasında ters yönlü bir ilişki bulunmaktadır. Sıcaklık arttıkça havanın nem taşıma kapasitesi (maksimum nem) genişler, bu durum bağıl nemin düşmesine ve yoğunlaşma ürünlerinin oluşma ihtimalinin azalmasına neden olur. Buna göre, Türkiye'nin yer şekilleri ve iklim özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisinin gerçekleştiği bir alanda sis oluşumu beklenmez?

  1. A
    İlkbahar aylarında deniz üzerinden gelen nemli havanın, henüz ısınmamış olan soğuk kıyı yüzeylerine temas etmesi
  2. B
    Kış mevsiminde karla kaplı karasal alanlar üzerine denizden gelen ılık ve nemli hava kütlelerinin ilerlemesi
  3. Dağ yamaçları boyunca alçalan bir hava kütlesinin vadi tabanına doğru hareket ederken fön etkisiyle ısınmasıAnswer
  4. D
    Açık ve durgun gecelerde yer radyasyonu nedeniyle zemine yakın hava tabakasının aniden soğuması
  5. E
    Farklı sıcaklık ve nem özelliklerine sahip iki hava kütlesinin karşılaşma alanlarında ılık havanın soğuk olanın üzerinde yükselmesi

Answer

Dağ yamaçları boyunca alçalan bir hava kütlesinin vadi tabanına doğru hareket ederken fön etkisiyle ısınması durumunda sis oluşumu beklenmez.
Sis oluşumu bir yoğunlaşma olayıdır ve temel şartı havanın soğuyarak neme doymasıdır. Dağ yamaçları boyunca alçalan hava kütlesi (fön rüzgarı), her 100100 metrede 1∘C1^\circ C ısındığı için havanın nem taşıma kapasitesi artar, bağıl nemi düşer ve var olan nem açığı büyür. Bu durum havanın yoğunlaşma noktasından uzaklaşmasına neden olduğu için sis veya yağış oluşumuna engel olur.

Step-by-Step Solution

1
Yoğunlaşma ve sıcaklık ilişkisini analiz et.
Yoğunlaşmanın (sis, bulut, yağış) gerçekleşmesi için havanın soğuması ve bağıl neminin %100\%100 değerine ulaşması gerekir.
Sıcaklık arttıkça maksimum nem arttığı için bağıl nem düşer ve hava doymaktan uzaklaşır.
2
Seçeneklerdeki hava hareketlerinin sıcaklık üzerindeki etkisini değerlendir.
Denizden soğuk kıyıya gelen hava soğur, kar örtüsü üzerine gelen hava soğur, yer radyasyonu havayı soğutur, yükselen hava soğur. Ancak alçalan hava kütlesi ısınır.
Alçalan hava kütlesi (fön etkisi) sürtünme ve basınç artışıyla ısınır.
3
Sonucu belirle.
Fön rüzgarı etkisiyle ısınan hava doyma noktasından uzaklaştığı için bu durumda sis oluşması mümkün değildir.
Isınan havanın nem açığı büyür.

Key Concept

Havanın Yoğunlaşma Koşulları ve Fön Etkisi

Hints

1
Sisin oluşması için havanın mutlaka soğuması veya nem kazanması gerektiğini unutmayın.
2
Fön rüzgarları gibi hava kütlesini ısıtan hareketler, havanın nem açığını artırarak buharlaşmayı teşvik eder.
3
Alçalan hava hareketleri (adiyabatik ısınma) yoğunlaşmayı değil, tam tersine gökyüzünün açılmasını sağlar.

Practice More

Fön rüzgarlarının Türkiye'de özellikle Doğu Karadeniz ve Toroslar çevresindeki tarım ürünleri (mikroklima) üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nem ve Yağış

More questions from this topic