Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Kentsel Yerleşmeler ve Şehirlerin Fonksiyonları

Gaziantep, günümüzde Türkiye'nin en önemli sanayi ve ticaret merkezlerinden biri haline gelmiştir. Şehrin kentsel fonksiyonel gelişiminde; sahip olduğu coğrafi konumun sağladığı avantajlar ile beşeri ve ekonomik faaliyetlerin çeşitliliği belirleyici bir rol oynamıştır.

Buna göre, Gaziantep'in bir 'sanayi ve ticaret şehri' olarak gelişmesinde aşağıdakilerden hangisinin katkısı diğerlerine göre daha azdır?

  1. A
    Gelişmiş bir art bölgeye (hinterland) sahip olması ve Mersin, İskenderun gibi önemli limanlarla bağlantısının bulunması
  2. B
    Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ile artan tarımsal üretimin, şehirdeki gıda ve dokuma sanayisi için ham madde sağlaması
  3. C
    Orta Doğu pazarına yakınlığı sayesinde sınır ticaretinin ve uluslararası taşımacılık faaliyetlerinin yoğunlaşması
  4. Şehir ve yakın çevresinde bulunan zengin taş kömürü ve demir yataklarının ağır sanayinin kurulmasını tetiklemesiAnswer
  5. E
    Kara ve demir yolu ulaşım ağlarının kesiştiği stratejik bir 'kavşak noktası' konumunda bulunması

Answer

Şehir ve yakın çevresinde zengin taş kömürü ve demir yataklarının bulunması, Gaziantep'in gelişmesinde etkili olan bir faktör değildir çünkü bölge bu kaynaklar bakımından fakirdir.
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen durum yanlıştır çünkü Gaziantep'in gelişiminde maden ve enerji kaynakları (demir, taş kömürü vb.) belirleyici bir rol oynamamıştır. Gaziantep sanayisi, bölgedeki tarımsal ham maddelerin işlenmesine (GAP etkisi) ve şehrin stratejik ulaşım yolları üzerindeki ticari konumuna dayanır. Demir-çelik ve ağır sanayi faaliyetleri Türkiye'de daha çok Karabük, Ereğli ve İskenderun gibi kömüre veya liman imkanlarına sahip merkezlerde toplanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Gaziantep'in temel kentsel fonksiyonlarını belirle.
Gaziantep; sanayi, ticaret ve ulaşım fonksiyonlarının iç içe geçtiği polisektörel bir şehirdir.
Şehrin gelişim dinamiklerini anlamak için ana fonksiyonların tespiti gerekir.
2
Şehrin sanayi yapısını ve ham madde kaynaklarını analiz et.
Gaziantep sanayisi büyük oranda tarıma dayalıdır (pamuklu dokuma, gıda, yağ sanayi vb.) ve dışarıdan gelen ham maddeleri işleyen bir yapıdadır.
Sanayileşmenin nedenini (ham maddeye yakınlık mı yoksa pazar/ulaşım mı) ayırt etmek için gereklidir.
3
Yer altı kaynakları ve enerji potansiyelini değerlendir.
Gaziantep ve çevresinde demir veya taş kömürü gibi madenler bulunmaz; bu kaynaklar daha çok Zonguldak (kömür) ve Sivas-Karabük (demir) hattında yoğunlaşmıştır.
Yanlış olan gelişim faktörünü kanıtlamak için coğrafi bilgi kullanılır.

Key Concept

Şehirlerin Fonksiyonel Gelişimini Etkileyen Faktörler (Konum, Ham Madde, Ulaşım)

Hints

1
Gaziantep'in sanayi kollarını düşünün; daha çok gıda, dokuma ve ayakkabı gibi sektörler mi yoksa demir-çelik gibi ağır sanayi sektörleri mi ön plandadır?
2
Türkiye'de taş kömürü ve demir dendiğinde akla gelen bölgeler ile Gaziantep'in bulunduğu bölgeyi karşılaştırın.

Practice More

Karabük ve Batman gibi şehirlerin fonksiyonel gelişim süreçlerini Gaziantep ile kıyaslayarak 'ham maddeye yakınlık' ilkesini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question