Türkiye arazisinin jeolojik gelişim süreci incelendiğinde; arazinin farklı dönemlerde dikey yönde (epirojenez) ve yatay yönde (orojenez) hareketlere maruz kaldığı, bu süreçlerin sonucunda da bugünkü morfolojik yapının şekillendiği görülmektedir.
Buna göre, Türkiye'deki yer şekilleri ve bu şekillerin oluşumuna zemin hazırlayan jeolojik süreçler ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- AYıldız Dağları ve Menteşe Yöresi – Birinci Zaman'da (Paleozoik) tortullaşarak sertleşmiş masif kütlelerin bulunması
- BZonguldak Havzası – Birinci Zaman'daki nemli ve sıcak iklim koşullarında yetişen bitkilerin karbonlaşarak taş kömürü yataklarını oluşturması
- CToros ve Kuzey Anadolu Dağları – Mesozoyik boyunca Tetis Denizi'nde biriken tortulların Tersiyer'de yan basınçlarla kıvrılması
- İstanbul ve Çanakkale Boğazları – Üçüncü Zaman'ın başlarında yaşanan Alp Orojenezi'ne bağlı olarak şiddetli kıvrılma ve kırılmalarla oluşmasıAnswer
- EAnadolu'nun geniş platoları – Tersiyer sonu aşınarak düzleşen arazilerin Kuvaterner başında epirojenik hareketlerle toptan yükselmesi
Answer
İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumu, Üçüncü Zaman'ın başındaki Alp Orojenezi ile değil, Dördüncü Zaman'da (Kuvaterner) gerçekleşen epirojenik çökmeler ve transgresyon (deniz ilerlemesi) sonucunda meydana gelmiştir.
İstanbul ve Çanakkale boğazlarının oluşumu jeolojik açıdan oldukça yenidir ve Dördüncü Zaman'da (Kuvaterner) gerçekleşmiştir. Bu süreç, Egeid karasının epirojenik olarak çökmesi ve ardından buzul sonrası dönemde yükselen deniz seviyesinin eski akarsu vadilerini istila etmesiyle oluşmuştur. Dolayısıyla, bu durumun Üçüncü Zaman'ın başındaki Alp Orojenezi (dağ oluşumu) ile bir ilgisi bulunmamaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türkiye Jeolojik Zaman Çizelgesi ve Morfogenetik Süreçler
Estimated Time:1m 30s