Question

Difficulty: Mediumİsimler (Adlar)

Resmî raporlarda ve idari metinlerde sıkça kullanılan 'ordunun', 'beklentilerini' ve 'yakacak' sözcüklerinin dil bilgisel özellikleri ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    'Ordunun' sözcüğü, biçimce tekil görünmesine rağmen birden fazla varlıktan oluşan bir grubu karşıladığı için topluluk ismidir ve tamlayan eki almıştır.
  2. B
    'Beklentilerini' sözcüğü, zihinsel bir durumu karşıladığı için soyut bir isimdir ve birden fazla çekim eki almıştır.
  3. C
    'Yakacak' sözcüğü, eylem anlamını tamamen yitirip bir varlığın veya malzemenin adı haline geldiği için kalıcı isim özelliği taşımaktadır.
  4. 'Beklentilerini' sözcüğü; çoğul eki ve belirtme hâl eki almış olsa da bir varlığın kime ait olduğunu bildiren iyelik ekini almamıştır.Answer
  5. E
    Verilen sözcüklerin tamamı, varlık veya kavramları karşıladıkları için cümlede isim görevinde kullanılmıştır.

Answer

İncelenen sözcüklerden 'beklentilerini' sözcüğünde iyelik eki bulunduğu için, bu ekin alınmadığını savunan yargı yanlıştır.
İncelenen 'beklentilerini' sözcüğünde 'beklenti' köküne gelen '-ler' eki çoğul, '-i' eki iyelik (aitlik) ve sondaki '-i' eki ise belirtme hâl ekidir. Dolayısıyla bu sözcüğün iyelik eki almadığını savunan yargı, dil bilgisel açıdan hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
'Ordunun' sözcüğünü analiz etme
Topluluk ismi + Tamlayan eki
'Ordu' tekil yapıda olmasına rağmen bir askeri birliği/grubu temsil eder (topluluk ismi). '-un' eki ise tamlayan (ilgi) ekidir.
2
'Beklentilerini' sözcüğünü eklerine ayırma
beklenti (soyut isim) + -ler (çoğul) + -i (iyelik) + -n (kaynaştırma) + -i (belirtme hâl)
Sözcükte hem çoğul hem iyelik hem de hâl eki mevcuttur. Duygu ve düşünceyle ilgili olduğu için soyuttur.
3
'Yakacak' sözcüğünü değerlendirme
Kalıcı isim
'Yakacak' sözcüğü fiil köklü olsa da artık bir nesne grubunun (odun, kömür vb.) adı olmuştur.
4
Seçenekleri karşılaştırma
D seçeneğindeki yargının yanlış olduğunun saptanması
'Beklentilerini' sözcüğündeki ilk '-i' eki iyelik (3. tekil şahıs iyelik) ekidir. Seçenekte iyelik eki almadığı belirtildiği için bu yargı hatalıdır.

Key Concept

İsimlerin Türleri ve Çekim Ekleri

Practice More

İsim-fiil ekleri alan ancak kalıcı isim olan diğer örnekleri (dondurma, kazma, kavurma) cümle içindeki anlamlarına göre inceleyiniz.

Alternative Method

Sözcüklerin eklerini analiz ederken cümlede hangi tamlamanın bir parçası olduğuna bakmak (örneğin 'halkın beklentileri'), iyelik ekini daha kolay tespit etmeyi sağlar.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question