Question

Difficulty: Mediumİki Noktanın Kullanımı

Bir kamu kurumunun hazırladığı faaliyet raporunda, yapılan çalışmalar ve gelecekteki projeler detaylandırılırken noktalama işaretlerinin işlevsel kullanımı mesajın doğruluğunu pekiştirir. Özellikle açıklama gerektiren veya örnekleme yapılan bölümlerde iki nokta (:) işaretine sıkça başvurulur. Kendisinden sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanması kuralı gözetilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kurumun yeni stratejik planında şu hedeflere odaklanılmıştır: verimlilik artışı, kaynak yönetimi ve dijital dönüşüm.
  2. B
    Genel müdürün yaptığı uyarı tek bir noktada düğümleniyordu: Mesai saatlerine riayet edilmesi hizmet kalitesini doğrudan etkileyecektir.
  3. Arşivdeki belgelerin tasnifi sırasında şu ana kategoriler belirlendi; idari yazışmalar, mali kayıtlar ve personel özlük dosyaları.Answer
  4. D
    Ünlü bir devlet adamının şu sözü kamu yönetimi için ilham vericidir: 'Halka hizmet etmek, en büyük onurdur.'
  5. E
    Gezilecek şehirler listesine şu büyükşehirleri de ekledik: İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa.

Answer

Arşivdeki belgelerin tasnifi sırasında şu ana kategoriler belirlendi ifadesinden sonra örnekler sıralandığı için noktalı virgül yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Yanlış olan cümlede, 'belirlendi' sözcüğünden sonra bir listeleme (örnekleme) yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu'nun yazım ve noktalama kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Cümlede bu işaretin yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin kullanım amacını ve bağlamını incele.
'şu ana kategoriler belirlendi' ifadesinden sonra 'idari yazışmalar, mali kayıtlar...' şeklinde örneklerin sıralandığı görülmektedir.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda iki nokta kullanılır.
2
Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki işlev farkını değerlendir.
Hatalı seçenekte açıklama/örnekleme görevinde noktalı virgülün kullanıldığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgül, ögeleri arasında virgül bulunan takımları ayırmak veya sıralı cümleler arasında bağlantı kurmak için kullanılır; örnekleme veya açıklama başlatmaz.

Key Concept

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Noktalı Virgül ile Farkı

Alternative Method

Cümlede 'şu' veya 'şunlardır' gibi ifadelerden sonra bir liste geliyorsa, oraya gelmesi gereken işaretin %99 oranında iki nokta olduğunu hatırlamak pratik bir yöntemdir.
Estimated Time:50s
Rate this question