Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde; Samsun'un ortalama sıcaklığının (7C7^{\circ}C), kendisinden yaklaşık 44 enlem derecesi daha güneyde yer alan Sivas'ın ortalama sıcaklığından (2C2^{\circ}C) daha yüksek olduğu görülmektedir.

Buna göre, Samsun ve Sivas arasındaki bu sıcaklık farkı;

I. Denizellik
II. Yükselti
III. Karasallık
IV. Bakı

faktörlerinden hangilerinin sıcaklık dağılışı üzerindeki etkisinin enlem etkisinden daha baskın olduğunu kanıtlar?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. I ve IIIAnswer
  4. D
    II ve IV
  5. E
    III ve IV

Answer

Samsun ve Sivas arasındaki sıcaklık farkı, denizellik ve karasallık faktörlerinin enlem etkisinden daha baskın olduğunu gösterir.
Denizellik ve karasallık faktörlerini içeren seçenek doğrudur; çünkü Samsun'un daha kuzeyde olmasına rağmen Sivas'tan sıcak olması, denizelliğin kışın koruyucu etkisinin ve karasallığın soğutucu etkisinin enlem kuralının (güneyin daha sıcak olması) önüne geçtiğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Harita türünü analiz et
Harita 'indirgenmiş sıcaklık' haritasıdır; yani yükselti faktörü her yerde 00 metre kabul edilerek elenmiştir.
İndirgenmiş sıcaklık sorularında yükselti seçeneği her zaman bir çeldiricidir ve elenmelidir.
2
Merkezlerin konumlarını ve enlem etkisini karşılaştır
Samsun daha kuzeyde, Sivas daha güneydedir. Normal şartlarda (enlem etkisiyle) Sivas'ın daha sıcak olması beklenir.
Enlem etkisi, ekvatordan kutuplara doğru sıcaklığın azalmasını öngörür.
3
Aykırı durumu ve nedenlerini belirle
Kuzeydeki Samsun'un daha sıcak olması enlemle çelişir. Bu durum Samsun'un denizelliği ve Sivas'ın karasallığı ile açıklanır.
Denizler kışın geç ve az soğurken, karalar erken ve çok soğur; bu durum enlem etkisini devre dışı bırakabilir.

Key Concept

İndirgenmiş sıcaklık değerleri üzerinde denizellik ve karasallığın enlem etkisini baskılaması.

Hints

1
'İndirgenmiş' kelimesi geçiyorsa yükseltiyi seçeneklerden hemen elemelisiniz.
2
Normalde daha güneydeki bir yerin (Sivas) daha sıcak olması gerekirken neden tam tersi bir durum yaşanmış olabilir?
3
Denizlerin kışın ılımanlaştırıcı etkisi ile karaların kışın aşırı soğuma özelliğini birlikte düşünün.

Practice More

Türkiye'de Temmuz ayı indirgenmiş sıcaklık haritasında en yüksek sıcaklıkların neden Akdeniz'de değil de Güneydoğu Anadolu'da olduğunu araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Matematiksel bir kontrol yapabilirsiniz: Samsun ve Sivas arasındaki enlem farkı sıcaklığı normalde azaltmalıydı; ancak gerçekte artış varsa, bu 'Özel Konum'un (Denizellik/Karasallık) 'Matematik Konum'u (Enlem) yendiği bir anomalidir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question