Türkiye'de Batı Toroslar üzerinde geniş yer kaplayan ve 'karstik ova' olarak da bilinen polyeler, karstik aşınım şekillerinin en büyüğüdür. Bu ovaların tabanları, çözünme sonucu geriye kalan malzemeler ve alüvyonlarla kaplı olduğu için tarımsal faaliyetlere oldukça uygundur. Ancak bu alanlarda kış ve bahar aylarında yoğun yağışlar sonucunda su baskınları yaşanabilmektedir. Buna göre, polye tabanlarında görülen bu drenaj sorununun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AHavza çevresinin yüksek dağlarla çevrili olması nedeniyle nemli havanın içeri girememesi.
- BAkdeniz Bölgesi'nde yer alan bu ovaların tamamının deniz seviyesinin altında bulunması.
- Suyu yer altına tahliye eden doğal deliklerin (düden/ponor) tıkanması veya kapasitesinin yetersiz kalması.Answer
- DKarstik bölgelerde yer altı su seviyesinin her zaman yüzeyde bulunması.
- EBu ovaların sadece jips (alçı taşı) gibi çok hızlı eriyen kayaçlardan oluşması.
Answer
Suyu yer altına tahliye eden doğal deliklerin (düden/ponor) tıkanması veya kapasitesinin yetersiz kalması polye tabanlarındaki su baskınlarının temel nedenidir.
Karstik ovalar (polyeler) dışa akışı olmayan kapalı havzalardır. Bu ovalarda biriken fazla suyun tahliyesi, 'düden' (su yutan) adı verilen doğal yutaklar vasıtasıyla gerçekleşir. Eğer bu düdenler alüvyonlarla, çöplerle tıkanırsa veya gelen su miktarı düdenin boşaltma kapasitesinden fazla olursa, polye tabanında göllenme ve su baskınları meydana gelir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karstik Drenaj ve Polye Oluşumu
Hints
1
Karstik ovaların (polyelerin) dışarıya akan akarsuları genellikle yoktur; kapalı havza yapısındadırlar.
2
Bu ovalardaki suyun yer altına tahliyesini sağlayan doğal deliklerin ismini hatırlamaya çalışın.
3
Su yutan (düden) olarak bilinen yapılar çalışmadığında su yüzeyde birikmeye başlar.
Practice More
Karstik ovaların isimlerini (Tefenni, Acıpayam, Korkuteli, Elmalı, Muğla) ve bunların Türkiye haritasındaki konumlarını çalışmak konuyu pekiştirir.
Estimated Time:1m 15s