Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında 'idarenin bütünlüğü' ilkesini sağlamak amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri öngörülmüştür. Bu denetim yollarından hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki ast-üst ilişkisini; idari vesayet ise farklı kamu tüzel kişilikleri arasındaki denetim ilişkisini ifade eder. Buna göre, aşağıdaki yetki kullanımlarından hangisi 'hiyerarşi' gücüne bir örnektir?
- Aİçişleri Bakanı'nın, bir belediye başkanını geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırması
- Millî Eğitim Bakanı'nın, bir il millî eğitim müdürünün yaptığı işlemi hukuka aykırılık gerekçesiyle iptal etmesiAnswer
- CVali'nin, bir köy muhtarı tarafından alınan kararları denetleyerek onaylaması
- DKaymakam'ın, ilçe belediye meclisinin aldığı kararların hukuka uygunluğunu denetlemesi
- EYükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı'nın, bir üniversitenin akademik ve idari faaliyetlerini denetlemesi
Answer
Millî Eğitim Bakanı'nın il millî eğitim müdürü üzerindeki denetimi hiyerarşi kapsamında yer alır.
Hiyerarşi, bir kurumun içindeki üstün ast üzerindeki emir ve talimat verme, işlemleri iptal etme veya değiştirme yetkisidir. Millî Eğitim Bakanlığı teşkilatında bakan 'en üst amir', il müdürü ise 'ast' konumundadır ve her ikisi de merkezi idarenin (devletin) birer parçasıdır. Bu nedenle aralarındaki ilişki hiyerarşidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hiyerarşi vs. İdari Vesayet Ayrımı
Hints
1
Denetleyen ve denetlenen makamın aynı 'kasa' (tüzel kişilik) içinde olup olmadığına odaklan.
2
Belediyelerin ve köylerin devletten ayrı birer hukuki şahsiyet (kamu tüzel kişiliği) olduğunu hatırla.
3
Bakanlıklar ve onlara bağlı il müdürlükleri 'Merkezi İdare'nin (Devlet) içindedir; bu yüzden aralarında memur-amir ilişkisi gibi bir bağ vardır.
Practice More
İdari vesayetin sadece hukukilik denetimiyle sınırlı olduğu, hiyerarşinin ise hem hukukilik hem de yerindelik denetimini kapsadığı farkını incele.
Alternative Method
Soruya şu soruyu sorarak yaklaşabilirsin: 'Denetlenen makamın kendine ait bir mührü ve bütçesi var mı?' Eğer varsa (Belediye, Köy gibi), ilişki vesayettir. Eğer yoksa ve merkeze bağlıysa (İl Müdürü gibi), ilişki hiyerarşidir.
Estimated Time:50s