Türkiye arazisi, Jeolojik Zaman'ın (Senozoik/Tersiyer) sonlarından itibaren epirojenik hareketlerle toptan yükselmeye uğramıştır. Bu durum, Türkiye'nin bugünkü jeomorfolojik karakterinin belirlenmesinde en temel faktörlerden biri olmuştur.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin bu toptan yükselme sürecinin doğrudan bir sonucu olarak gösterilemez?
- AAkarsuların denge profiline ulaşmaktan uzak, aşındırma gücü yüksek olması
- I. Jeolojik Zaman'a (Paleozoik) ait masif adı verilen yaşlı ve sert kütlelerin bulunmasıAnswer
- CYüksek düzlüklerin ve platoların ülke genelinde geniş alan kaplaması
- DOrtalama yükseltinin fazla olması ve dar, derin vadilerin yaygınlık göstermesi
- EKıyı kesimlerinde deniz gerilemesi sonucunda oluşan kıyı taraçalarının (sekilerin) görülmesi
Answer
Birinci jeolojik zamana ait masif kütlelerin bulunması, arazinin toptan yükselmesinin bir sonucu değil, Türkiye arazisinin çok daha eski dönemlerdeki temel oluşum sürecinin bir parçasıdır.
Türkiye arazisinin toptan yükselmesi (epirojenez), döneminin sonları ile döneminde gerçekleşen bir olaydır. Bu süreç, arazinin genel olarak yükselmesine, düzlüklerin (peneplenlerin) platolara dönüşmesine ve akarsuların yeniden derine aşındırma yapmasına (gençleşme) neden olmuştur. Ancak masif araziler, jeolojik zaman cetvelinin en başında, yani (I. Zaman) döneminde oluşan kıta çekirdekleridir. Bu nedenle masiflerin varlığı, toptan yükselmenin bir sonucu değil, arazinin temel jeolojik yapısının bir özelliğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Epirojenez ve Türkiye'nin Jeolojik Gençleşmesi
Hints
1
Epirojenez arazinin 'toptan' hareketidir; dağ oluşumu (orojenez) ile karıştırılmamalıdır.
2
Masif arazilerin hangi jeolojik zamanda oluştuğunu hatırlayın.
3
Toptan yükselme Türkiye'yi 'gençleştiren' bir olaydır, oysa masifler 'yaşlı' yapılardır.
Practice More
Türkiye'deki masif arazilerin (Menteşe, Yıldız, Bitlis vb.) harita üzerindeki yerlerini ve özelliklerini çalışmak bu konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 15s