Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

Türkiye'nin demografik yapısı üzerine araştırma yapan bir coğrafyacı, incelediği üç farklı yöreye dair şu saptamalarda bulunmuştur:

1. Yöre: Yer şekilleri sade olduğu için toplam yüz ölçümü ile tarım alanlarının genişliği birbirine oldukça yakındır. Bu durum aritmetik ve fizyolojik nüfus yoğunluklarının birbirine çok yakın seyretmesine neden olmuştur. Bölgedeki sanayi ve ticaret faaliyetleri sayesinde aritmetik nüfus yoğunluğu ülke ortalamasının üzerindedir.
2. Yöre: Dağlık ve engebeli yapı nedeniyle tarım alanları oldukça dar bir yer tutar. Bölgede tarımla uğraşan kişi sayısı, gelişmiş bölgelere göre daha az olmasına rağmen birim tarım alanına düşen çiftçi sayısı oldukça yüksektir.
3. Yöre: Yoğun göç alması ve sanayinin merkezi konumunda olması sebebiyle toplam nüfus miktarında aşırı bir birikme söz konusudur. Mevcut arazilerin büyük kısmının yerleşim ve sanayi alanı olarak kullanılması, fizyolojik nüfus yoğunluğunun aritmetik nüfus yoğunluğundan çok daha yüksek çıkmasına yol açmıştır.

Bu saptamalar dikkate alındığında; 1, 2 ve 3 numaralı yöreler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

  1. 1: Çukurova, 2: Menteşe Yöresi, 3: Çatalca-KocaeliAnswer
  2. B
    1: Ergene Havzası, 2: Doğu Karadeniz, 3: Konya Bölümü
  3. C
    1: Orta Fırat Bölümü, 2: Yıldız Dağları, 3: Adana Bölümü
  4. D
    1: Kıyı Ege, 2: Teke Yöresi, 3: Yukarı Murat-Van Bölümü
  5. E
    1: Güney Marmara, 2: Hakkâri Bölümü, 3: Ergene Havzası

Answer

Saptamalar sırasıyla Çukurova, Menteşe Yöresi ve Çatalca-Kocaeli yörelerini tanımlamaktadır.
Doğru seçenek olan Çukurova, Menteşe ve Çatalca-Kocaeli sıralaması bulgularla tam örtüşür. Çukurova düzdür ve sanayi/tarım odağıdır (1. bulgu). Menteşe Yöresi dağlıktır, tarım alanları kısıtlıdır; bu da TNY'yi yükseltir (2. bulgu). Çatalca-Kocaeli (İstanbul-Kocaeli) ise sanayi ve şehirleşme nedeniyle tarım alanlarını kaybetmiş, devasa nüfusunu daralmış tarım alanlarına oranlayınca FNY'si rekor seviyelere çıkmış bir yöredir (3. bulgu).

Step-by-Step Solution

1
Aritmetik nüfus yoğunluğu (ANYANY) ve Fizyolojik nüfus yoğunluğu (FNYFNY) ilişkisini analiz etme
FNY≈ANYFNY \approx ANY durumu tarım alanlarının toplam yüz ölçümüne oranının çok yüksek olduğunu (yani arazinin düz olduğunu) gösterir.
Birinci yörede ANYANY ülke ortalamasının üzerinde ve arazi düzdür; bu özellikler Çukurova veya Ergene gibi düz ama yoğun nüfuslu yerlere uyar.
2
Tarımsal nüfus yoğunluğu (TNYTNY) faktörlerini değerlendirme
Tarımla uğraşan kişi sayısının az olmasına rağmen yoğunluğun yüksek olması, paydadaki 'Tarım Alanları' değerinin çok küçük olduğunu kanıtlar.
İkinci yöre engebeli yapısıyla bilinen Menteşe Yöresi veya Doğu Karadeniz olmalıdır.
3
Sanayileşme ve arazi kullanımı etkisini yorumlama
Nüfus birikmesi ve tarım alanlarının amaç dışı kullanımı FNYFNY'yi aşırı yükseltirken ANYANY'den uzaklaştırır.
Üçüncü yöre Türkiye'de sanayinin merkezi olan ve tarım alanlarının şehirleşme baskısı altında kaldığı Çatalca-Kocaeli (İstanbul-Kocaeli) yöresidir.

Key Concept

Nüfus Yoğunlukları ve Dağılışını Etkileyen Faktörler

Hints

1
Bir yörede aritmetik ve fizyolojik yoğunluk birbirine yakınsa, o yöre büyük oranda düz bir yapıdadır.
2
Tarımsal nüfus yoğunluğunun 'tarımla uğraşan kişi az olmasına rağmen' yüksek çıkması, tarım alanlarının (paydanın) çok dar olduğu engebeli yerleri işaret eder.
3
İstanbul ve Kocaeli gibi devasa nüfusa sahip illerde tarım alanları çok azaldığı için fizyolojik nüfus yoğunluğu, aritmetik nüfus yoğunluğunu katlar.

Practice More

Nüfus yoğunluklarını hesaplarken toplam nüfus, tarımsal nüfus ve tarım alanlarının birbirine oranlarını bir tablo üzerine yerleştirerek pratik yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Yoğunlukları

More questions from this topic