Türkiye'de iklim tiplerinin sınıflandırılmasında sıcaklık ve yağışın yıllık ortalamalarını… — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'de iklim tiplerinin sınıflandırılmasında sıcaklık ve yağışın yıllık ortalamalarının yanı sıra, yağışın mevsimlik dağılışı (yağış rejimi) ve yağışın oluşum kökeni de kritik öneme sahiptir. Karasal (step) iklim, Türkiye'nin iç kesimlerinde geniş bir kuşakta etkili olsa da, bu iklimin hüküm sürdüğü her alanda yağış rejimi aynı karakteristik özellikleri sergilemez.

Aşağıdaki tabloda, Türkiye'deki beş farklı merkeze ait bazı iklim verileri verilmiştir:

Merkez	Ocak Ayı Sıcaklık Ortalaması ( $^\circ C$ )	Yıllık Ortalama Yağış (mm)	En Fazla Yağışın Düştüğü Mevsim
I	$0$	$400$	İlkbahar
II	$3$	$550$	Kış
III	$-10$	$600$	Yaz
IV	$10$	$1000$	Kış
V	$7$	$850$	Sonbahar

Buna göre, hangi merkezde görülen iklim tipi; doğal bitki örtüsü bakımından I numaralı merkezle benzerlik göstermesine rağmen, en fazla yağışı aldığı mevsim ve yağışın oluşum kökeni (cephesel) bakımından IV numaralı merkezle paralellik gösterir?

A
I numaralı merkez
II numaralı merkezAnswer
C
III numaralı merkez
D
IV numaralı merkez
E
V numaralı merkez

Answer

Tabloda II ile gösterilen Güneydoğu Anadolu tipi step iklimi, bitki örtüsü bakımından İç Anadolu'ya benzerken, yağış rejimi bakımından Akdeniz iklimine benzerlik gösterir.

İkinci merkez, yıllık

550

mm yağış miktarı ve ocak ayındaki

3^\circ C

sıcaklık ortalaması ile Güneydoğu Anadolu'nun batı kesimlerini (Gaziantep gibi) temsil eder. Bu bölge, bitki örtüsü olarak step özelliklerine sahip olsa da, yağış rejimi bakımından dördüncü merkezle (Akdeniz iklimi) aynı karakteristik olan 'kış maksimumu' ve 'cephesel yağış' özelliğine sahiptir. Bu durum, Akdeniz iklim etkisinin Güneydoğu Anadolu içlerine kadar sokulmasının bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

Bitki örtüsü benzerliğini analiz et.

I ve II numaralı merkezlerin yıllık yağış miktarları (

400

550

mm) yarı kurak olduklarını ve 'Step' (Bozkır) bitki örtüsüne sahip olduklarını gösterir.

Step iklimi düşük yıllık yağış miktarı ile karakterize edilir.

Yağış rejimi (mevsimlik dağılım) karşılaştırması yap.

IV numaralı merkez (Akdeniz iklimi) en fazla yağışı kışın almaktadır. Tabloda kış maksimumuna sahip diğer merkez II numaralı merkezdir.

Soruda IV numaralı merkezle yağış rejimi paralelliği istenmektedir.

Yağış oluşum kökenini değerlendir.

Akdeniz ikliminde (IV) yağışlar cephesel (frontal) kökenlidir. Güneydoğu Anadolu'da da (II) kış yağışları Akdeniz'den gelen hava kütlelerinin etkisiyle cephesel kökenli gerçekleşir.

Güneydoğu Anadolu, step bitki örtüsüne sahip olmasına rağmen Akdeniz yağış rejiminin (kış maksimumu) etkisi altındadır.

Merkezleri coğrafi olarak eşleştir ve sentezle.

I: İç Anadolu (Konveksiyonel/İlkbahar), II: Güneydoğu Anadolu (Cephesel/Kış), III: Erzurum-Kars (Yaz), IV: Akdeniz Kıyısı (Kış), V: Karadeniz (Sonbahar). İstenen özelliklerin tamamı II numaralı merkezde toplanmaktadır.

Sadece II numaralı merkez hem miktar hem de rejim bakımından geçiş özelliği gösteren spesifik 'Güneydoğu Anadolu Step' tipine uygundur.

Key Concept

Güneydoğu Anadolu Step İklimi Karakteristiği

Hints

Türkiye'de step (bozkır) bitki örtüsünün görüldüğü her yerde yağış ilkbaharda düşmez; Güneydoğu Anadolu'nun kış yağışlarını hatırlayın.

IV numaralı merkez

1000

mm yağış ve kış maksimumu ile Akdeniz kıyılarını temsil eder. Onunla aynı yağış rejimine (kış maksimumu) sahip ama daha az yağış alan merkezi bulun.

Gaziantep çevresinde görülen iklim, maki yerine step örtüsü barındırmasına rağmen yağışın oluşumu ve mevsimlik dağılımı yönüyle Akdeniz iklimi ile aynı kökene (cephesel/kış) sahiptir.

Practice More

Türkiye'deki 'Geçiş İklimleri' (Marmara Geçiş İklimi gibi) ve bu alanlardaki bitki örtüsü karmaşasını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Sıcaklık ve yağış grafiklerini gözünüzün önüne getirin. İç Anadolu (konveksiyonel/ilkbahar) ve Güneydoğu Anadolu (cephesel/kış) arasındaki 'oluşum kökeni' farkı, bu iki karasal bölgeyi ayıran en temel farktır.

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Alternative Method

Topics

More questions from this topic