Examkin

Question

Difficulty: Very hardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Şehrin gürültüsünden uzaklaşıp tepeden denizi seyretmek, yorgunluğumuzu bir nebze olsun dindirmişti.
  2. B
    Adaylar, güncel bilgilerle donattıkları özgeçmişlerini sisteme yükleyerek mülakat gününü beklemeye başladılar.
  3. Siyasetçi, partisinin seçim stratejisine yönelik yaptığı özeleştiriyle seçmenlerin takdirini kazandı.Answer
  4. D
    Bahçenin bir köşesinde kendiliğinden yetişen aslanağzı çiçekleri, etrafa hoş bir görünüm katıyordu.
  5. E
    Yeni projenin hayata geçirilmesi sürecinde kurumlar arası iş birliği büyük bir önem arz etmektedir.

Answer

Siyasetçinin yaptığı 'özeleştiriyle' ifadesinin yer aldığı cümlede yazım yanlışı yapılmıştır çünkü bu sözcüğün 'öz eleştiriyle' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'özeleştiri' sözcüğü yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'öz' sözcüğüyle kurulan ve herhangi bir ses olayı ya da köklü anlam değişikliği içermeyen 'öz eleştiri', 'öz güven', 'öz saygı' gibi birleşik kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Özgeçmiş' ve 'özveri' gibi sözcükler ise bu kuralın kalıplaşmış istisnalarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik yapılı sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: 'seyretmek', 'özgeçmiş', 'özeleştiri', 'aslanağzı', 'iş birliği'.
Yazım kuralının hangi kelime üzerinde sorgulandığını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kurallarını her bir sözcük için süzgeçten geçir.
'Seyretmek' ünlü düşmesi içerdiği için bitişiktir. 'Aslanağzı' anlam kayması (bitki adı) olduğu için bitişiktir. 'İş birliği' anlamını koruduğu için ayrıdır.
Kuralların doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için gereklidir.
3
'Öz' sözcüğüyle kurulan yapıların kalıplaşma durumunu analiz et.
'Özgeçmiş' ve 'özveri' TDK tarafından bitişik kabul edilirken; 'öz eleştiri', 'öz güven', 'öz saygı' gibi yapılar ayrı yazılır.
Bu soru grubundaki en ince ve ayırt edici kural 'öz' ile kurulan yapıların farklılık göstermesidir.
4
Hatalı olan seçeneği belirle.
'Özeleştiri' olarak bitişik yazılan ifadenin 'öz eleştiri' şeklinde ayrı yazılması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Yazım kuralına aykırı olan tek kullanımın bu olduğu saptanır.

Key Concept

Öz sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin yazımı ve kalıplaşmış yapılar

Practice More

Öz sözcüğüyle kurulan diğer yapıları (öz güven, öz denetim, öz saygı) inceleyerek kalıplaşmış istisnaları (özveri, özgeçmiş) hafızanıza almanız bu tip soruları çözmenizi kolaylaştıracaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Birleşik Kelimelerin Yazımı

More questions from this topic