Question

Difficulty: Very hardBüyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi

Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanmasının ardından Türk ordusunun İzmir'den Boğazlar ve İstanbul üzerine yönelmesi, İngiltere ile Türkiye'yi savaşın eşiğine getirmiştir. Tarihe "Çanakkale Olayı" (Chanak Crisis) olarak geçen bu krizin diplomatik yollarla aşılmasında ve Mudanya Ateşkes Antlaşması'na giden sürecin önünün açılmasında;

I.I. Kanada ve Avustralya gibi İngiliz dominyonlarının, İngiliz hükümetinin yeni bir savaş çağrısını ve asker gönderme talebini reddetmesi,
II.II. Fransa ve İtalya'nın tarafsız bölgedeki birliklerini çekerek İngiltere'yi askeri ve siyasi açıdan yalnız bırakması,
III.III. Sovyet Rusya'nın, Türkiye'nin Boğazlar ve İstanbul üzerindeki haklarını gerekirse askeri yollarla destekleyeceğini deklare etmesi

gelişmelerinden hangileri belirleyici bir rol oynamıştır?

  1. A
    Yalnız II
  2. B
    Yalnız IIII
  3. C
    II ve IIII
  4. D
    IIII ve IIIIII
  5. I,III, II ve IIIIIIAnswer

Answer

Çanakkale Olayı'nın (Chanak Crisis) çözülmesinde İngiliz dominyonlarının desteğini çekmesi, Fransa ve İtalya'nın tarafsız bölgeden ayrılması ve Sovyet Rusya'nın Türkiye'ye verdiği diplomatik/askeri destek belirleyici olmuştur.
Doğru cevap, krizin aşılmasında etkili olan üç temel unsuru da içermektedir: İngiltere'nin kendi dominyonları üzerindeki otoritesinin sarsılması, İtilaf Bloğu'nun (Fransa-İtalya) dağılması ve kuzeydeki güç olan Sovyet Rusya'nın Türkiye lehine denge oluşturması.

Step-by-Step Solution

1
Askeri harekatın diplomatik krize dönüşmesini analiz etme.
Büyük Taarruz sonrası Türk ordusu İstanbul ve Boğazlar'a yönelince İngiltere ile sıcak çatışma riski doğmuştur.
Milli Mücadele'nin hedeflerini tamamlamak için işgal altındaki başkentin ve Trakya'nın kurtarılması gerekmektedir.
2
İngiltere'nin uluslararası yalnızlığının nedenlerini değerlendirme.
İngiliz halkı ve dominyonları (Kanada, Güney Afrika, Avustralya) yeni bir savaşa karşı çıkmış; müttefikleri Fransa ve İtalya ise tarafsız bölgeden çekilmiştir.
Birinci Dünya Savaşı'nın yorgunluğu ve Türkiye'nin kazandığı kesin askeri zaferin yarattığı caydırıcılık.
3
Sovyet Rusya'nın jeopolitik etkisini inceleme.
Sovyet yönetimi, Türkiye'nin yanında yer alacağını belirterek İngiltere üzerindeki baskıyı artırmıştır.
Boğazların bir dış güç (İngiltere) kontrolünde kalması Sovyet Rusya'nın güvenliği için de bir tehdit oluşturmaktadır.
4
Siyasi sonucun belirlenmesi.
Baskılar sonucu Lloyd George hükümeti istifa etmiş ve Mudanya Ateşkes görüşmeleri başlamıştır.
İngiltere'nin hem askeri hem de diplomatik olarak tamamen izole olması.

Key Concept

Büyük Taarruz sonrası askeri başarının uluslararası siyasete yansımaları ve Çanakkale Olayı.

Hints

1
İngiltere'nin o dönemdeki Başbakanı Lloyd George'un neden istifa etmek zorunda kaldığını düşünün.
2
Milli Mücadele boyunca imzalanan Moskova ve Ankara Antlaşmaları'nın bu kriz anındaki yansımalarını hatırlayın.
3
İngiliz sömürgelerinin (dominyonlar) ilk kez bir savaş çağrısına 'Hayır' demesi, krizin çözümünde İngiliz hükümetinin elini zayıflatan en kritik iç faktördür.

Practice More

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın maddelerini inceleyerek Doğu Trakya'nın savaşılmadan nasıl kurtarıldığını araştırabilirsiniz.

Alternative Method

Olayı 'İngiltere'nin Yalnızlığı' üzerinden kodlayabilirsiniz: Dominyonlar yok, müttefikler yok, Rusya ise karşı tarafta.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question