Question

Osmanlı Devleti'nin beylikten devlet aşamasına geçiş sürecinde, Orhan Bey döneminde İznik'in fethinin ardından 1331 yılında açılan ilk Osmanlı medresesi (İznik Orhaniyesi) ve başına Davud-i Kayseri'nin atanması, sadece eğitimsel değil aynı zamanda idari bir devrim niteliğindedir.

Bu medresenin kurulmasının ve eğitim faaliyetlerine başlamasının temel idari gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Askeri alanda 'Yaya ve Müsellem' birliklerine komuta edecek eğitimli subay kadrosunu yetiştirmek
  2. Merkeziyetçi devlet yapısının ihtiyaç duyduğu hukukçu (kadı) ve bürokrat kadrosunu, yerel dini çevrelerden bağımsız ve devlete bağlı olarak oluşturmakAnswer
  3. C
    Balkanlar'daki fetih hareketlerini desteklemek amacıyla 'Alperen' ve 'Derviş' gibi gönüllü tebliğcileri örgütlemek
  4. D
    İskân politikası çerçevesinde yeni fethedilen yerlerdeki gayrimüslim halkı dini açıdan eğiterek asimile etmek
  5. E
    Divan-ı Hümayun üyelerinin seçiminde liyakat sistemini kaldırarak hanedan üyelerine bürokratik eğitim vermek

Answer

Merkeziyetçi devlet yapısının ihtiyaç duyduğu hukukçu (kadı) ve bürokrat kadrosunu, yerel dini çevrelerden bağımsız ve devlete bağlı olarak oluşturmak
Orhan Bey döneminde açılan ilk medrese, Osmanlı'nın aşiret yapısından çıkarak profesyonel bir bürokrasiye geçişini simgeler. Devletin adaleti sağlaması için kadılara, yazışmaları yürütmesi için kâtiplere ihtiyacı vardı. Bu ihtiyacın devlete bağlı bir kurumda (medrese) karşılanması, merkezi otoritenin güçlenmesini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kurumsallaşma adımlarını analiz etme
Orhan Bey döneminin beylikten devlete geçiş süreci olduğu belirlenir.
Bu dönemde ilk ordu, ilk divan ve ilk medrese gibi 'ilkler' devletleşme çabasının kanıtıdır.
2
İlmiye sınıfının rolünü değerlendirme
Medresenin sadece dini eğitim değil, adalet (kadı) ve idare (nişancı/kâtip) eğitimi verdiği saptanır.
Bir devletin hukuk sistemini yürütmesi için standart bir eğitimden geçmiş hukukçulara (kadı) ihtiyacı vardır.
3
Merkeziyetçilik bağını kurma
Devletin kendi eğitim kurumu aracılığıyla yetiştirdiği ulemanın, yerel güç odaklarına (Ahi teşkilatları gibi) bağımlılığı azalttığı sonucuna varılır.
Merkeziyetçi bir yapıda, bürokrasi ve adaletin tek bir elden (devletten) kontrol edilmesi gerekir.

Key Concept

Osmanlı'da Medrese ve Merkeziyetçi Bürokrasi İlişkisi

Hints

1
Orhan Bey döneminin bir beylikten 'devlet' yapısına geçiş süreci olduğunu unutmayın.
2
Bir devletin yasalarını uygulamak ve düzeni sağlamak için en çok hangi meslek grubuna (hukukçu/bürokrat) ihtiyacı vardır?
3
Medreselerden mezun olan 'Kadı' ve 'Müderris'lerin idari hiyerarşideki yerini düşünün.

Practice More

Osmanlı'da ilmiye sınıfının devlet yönetimindeki ağırlığının nasıl arttığını anlamak için Kazaskerlik makamının kuruluşuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s