Question

Difficulty: MediumTürkiye'de İklimi Etkileyen Faktörler

Türkiye'de yaklaşık olarak aynı enlem dereceleri üzerinde yer alan İzmir ve Aksaray illerinin iklim özellikleri karşılaştırıldığında; İzmir'de kış ılıklığının daha belirgin olduğu, Aksaray'da ise kışların daha sert geçtiği ve yıllık sıcaklık farkının daha yüksek olduğu görülmektedir.

Buna göre, bu iki il arasındaki iklim farklılıklarının temel nedenleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A
    Denizellik etkisinin kıyı kesiminde sıcaklığı dengelemesi
  2. B
    Yükselti farkının iç kesimlerde sıcaklık değerlerini düşürmesi
  3. Güneş ışınlarının düşme açısının merkezler arasında farklılık göstermesiAnswer
  4. D
    Karasallık nedeniyle Aksaray'da kış soğumalarının şiddetlenmesi
  5. E
    Nem miktarının İzmir'de aşırı ısınma ve soğumayı engellemesi

Answer

Güneş ışınlarının düşme açısının merkezler arasında farklılık göstermesi
Doğru cevap, güneş ışınlarının düşme açısının merkezler arasında farklılık göstermediğini belirten ifadedir. Çünkü İzmir ve Aksaray yaklaşık olarak aynı enlem üzerinde yer alır ve kural olarak aynı enlem üzerindeki noktalara güneş ışınları yıl boyunca aynı açıyla düşer. Bu nedenle, iki şehir arasındaki belirgin sıcaklık ve iklim farklarının nedeni güneş ışınlarının açısı olamaz; bu fark tamamen denizellik, yükselti ve karasallık gibi özel konum faktörlerinden kaynaklanır.

Step-by-Step Solution

1
Merkezlerin matematiksel konumlarını karşılaştırın.
İzmir ve Aksaray yaklaşık olarak aynı enlem üzerindedir (yaklaşık 3838^{\circ} Kuzey).
Enlem, güneş ışınlarının düşme açısını belirleyen temel matematik konum faktörüdür.
2
Aynı enlemde olmanın sıcaklık üzerindeki etkisini yorumlayın.
Aynı enlemde yer alan noktalara güneş ışınları aynı açıyla gelir, dolayısıyla matematik konum açısından sıcaklık trendlerinin benzer olması beklenir.
Eğer sıcaklıklar farklıysa, bu durum matematik konumla değil özel konumla açıklanmalıdır.
3
Merkezlerin özel konum şartlarını analiz edin.
İzmir deniz kıyısında, nemli ve alçaktır; Aksaray ise iç kesimde, karasal ve yüksektir.
Denizellik, karasallık ve yükselti gibi özel konum faktörleri aynı enlemdeki merkezlerin farklı iklimlere sahip olmasına neden olur.

Key Concept

Aynı enlem üzerinde yer alan merkezlerde güneş ışınlarının düşme açısı aynıdır; bu nedenle sıcaklık farklılıkları sadece özel konum (denizellik, yükselti, karasallık) ile açıklanabilir.

Hints

1
İzmir ve Aksaray'ın Türkiye haritası üzerindeki kuzey-güney konumlarını (enlemlerini) hatırlayın.

Practice More

Türkiye'de kış mevsiminde enlem-sıcaklık ilişkisine ters düşen diğer örnekleri (örneğin Samsun ve Ankara karşılaştırması) inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question