Question

Difficulty: HardBirleşik Kelimelerin Yazımı

Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde hazırlanan resmî raporlarda ve vatandaşla kurulan yazılı iletişimde dilin kurallara uygunluğu, kurumsal ciddiyetin bir göstergesidir. Birleşik kelimelerin yazımında yapılan küçük bir hata dahi metnin güvenilirliğini zayıflatabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. Yeni personelin uyum sürecinde sergilediği sağ duyu ve hoşgörü, ekip içerisindeki çalışma barışını güçlendirmiştir.Answer
  2. B
    Dilekçe sahiplerinin başvuru formlarını eksiksiz doldurması, işlemlerin hızlanması açısından kritik önem taşır.
  3. C
    Bölgedeki trafik yoğunluğunu azaltmak amacıyla yeni bir alt geçit projesi hayata geçirilecektir.
  4. D
    Kurumun sosyal sorumluluk projeleri sayesinde bölgedeki okuryazar oranında belirgin bir artış gözlenmiştir.
  5. E
    Sınav stresini yönetemeyen adaylar için hazırlanan rehberde bilinçaltı süreçlerin etkisine de değinilmiştir.

Answer

Yeni personelin sergilediği tutumu anlatan cümlede geçen 'sağ duyu' ifadesi yanlıştır; bu kelime Türk Dil Kurumu kurallarına göre bitişik yazılmalıdır.
Türkçede 'sağduyu' kelimesi anlamca kaynaşmış ve kalıplaşmış bir birleşik sözcüktür. TDK yazım kurallarına göre bu tür kelimelerin bitişik yazılması zorunludur. Cümledeki 'sağ duyu' şeklindeki ayrı yazım bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri tespit etme
Tespit edilen kelimeler: sağ duyu, başvuru, alt geçit, okuryazar, bilinçaltı.
Yazım hatasının hangi sözcük grubunda olduğunu belirlemek için ilk adımdır.
2
TDK'nin birleşik kelimelerle ilgili temel kurallarını uygulama
Kalıplaşmış, anlamca kaynaşmış veya soyut anlam kazanan kelimelerin bitişik yazıldığı kuralı hatırlandı.
Doğru yazım biçimini belirlemek için kurumsal standartlara başvurulur.
3
Sözcük bazlı kontrol sağlama
'Sağduyu' sözcüğünün kalıplaşmış bir yapı olduğu ve her zaman bitişik yazılması gerektiği saptandı.
Hatalı yazımı diğer seçeneklerdeki doğru kullanımlardan ayırt etmek için kesin bilgi uygulanır.

Key Concept

Kalıplaşmış Birleşik Kelimelerin Yazımı

Hints

1
Cümlelerde yer alan ve iki kelimenin birleşmesiyle oluşan yapıların (sağduyu, başvuru vb.) anlamca kaynaşıp kaynaşmadığını kontrol edin.
2
'Alt' ve 'üst' kelimelerinin somut bir yer bildirip bildirmediğine dikkat edin; somut yer bildirmeyenler bitişik yazılır.
3
Sağduyu ve okuryazar kelimeleri, Türkçede kalıplaşmış yapılar oldukları için her zaman bitişik yazılır.

Practice More

Benzer şekilde 'iş birliği', 'ön yargı' ve 'yanı sıra' gibi sıkça karıştırılan ayrı yazılan birleşik yapıları çalışarak pekiştirme yapabilirsiniz.

Alternative Method

Kelimeleri tek tek TDK güncel sözlüğündeki kurallarla (anlam kayması, ses olayı, kalıplaşma) karşılaştırarak eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question