Kamu personeli tarafından hazırlanan resmî raporlarda ve idari işlemlerde, dilin doğru kullanımı hem metnin ciddiyeti hem de hukuki belirlilik ilkesi açısından büyük önem taşır. Özellikle eklerin ve bağlaçların yazımındaki küçük bir hata, metnin anlamını tamamen değiştirebilir veya yanlış anlaşılmalara yol açabilir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
- AMademki sunulan belgeler yetersiz bulundu, eksikliklerin tamamlanması için ilgililere ek süre tanınmalıdır.
- Bu düzenleme de personelin özlük haklarını iyileştirmeye yönelik çeşitli maddeler de yer almaktadır.Answer
- Cİstisnai durumlar hariç, kurum içi yazışmaların EBYS üzerinden yapılması zorunlu değil mi?
- DÖyle ki alınan bu karar, kurumun önümüzdeki beş yıllık stratejik hedeflerini de doğrudan etkileyecektir.
- EHâlbuki personelin liyakat esaslarına göre atanması, kamu hizmetlerinin verimliliği için temel bir şarttır.
Answer
İlk kelimesi 'düzenleme de' şeklinde ayrı yazılan seçenek yanlıştır; çünkü buradaki 'de' bulunma durum ekidir ve bitişik yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede 'Bu düzenleme de...' ifadesi hatalıdır. Buradaki 'de', bulunma durum ekidir ve cümleye 'bu düzenlemenin içerisinde' anlamı katmaktadır. Ek olan '-de/-da' her zaman kelimeye bitişik yazılır. Cümledeki ikinci 'de' (maddeler de) ise bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Bağlaç olan de/da ve ki'nin yazımı ile bulunma durum eki (-de/-da) ve sıfat yapan/ilgi zamiri olan -ki'nin ayrımı.
Hints
1
Cümledeki 'de'yi kapatıp cümleyi tekrar okuyun; anlam bozuluyorsa o bir ektir ve bitişik yazılmalıdır.
2
'SOMBAHÇEM' kodlamasını (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) hatırlayın; bu kelimelerdeki 'ki' her zaman bitişik yazılır.
3
Hatalı cümlede hem bir ek hem de bir bağlaç olan 'de' kullanılmıştır. İlk kelimeye dikkat edin: 'Düzenlemenin içinde' mi demek istiyor yoksa 'Düzenleme dahi' mi?
Practice More
Sıfat yapan -ki ile ilgi zamiri olan -ki'nin farklarını ve her ikisinin de bitişik yazıldığını pekiştiren örnekler çözebilirsiniz.
Alternative Method
'ki' yazımı için kelimeye '-ler/-lar' eki getirmeyi deneyin. Eğer 'ki'den sonra '-ler' eki geldiğinde kelime anlamlı oluyorsa (örneğin: projedekiler) o bir ektir ve bitişik yazılır. Anlamsız oluyorsa (örneğin: anladımkiler) o bir bağlaçtır ve ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 30s