Question

Difficulty: MediumTürkiye'de Hayvancılık ve Ormancılık

Türkiye'de orman varlığının yatay ve dikey yöndeki dağılışı üzerinde coğrafi faktörler doğrudan etkilidir. Ormanların kıyıdan itibaren başladığı seviyeyi ifade eden "alt sınır" ile ağaç yetişme sınırının son bulduğu "üst sınır" bölgeden bölgeye farklılık gösterir. Örneğin; Karadeniz Bölgesi'nde ormanlar deniz kıyısından (00 metre) başlarken, İç Anadolu Bölgesi'nde ormanların yaklaşık 100012001000-1200 metreden sonra başladığı görülür. Diğer yandan, orman üst sınırı Akdeniz'den Karadeniz'e doğru gidildikçe genel olarak alçalmaktadır.

Buna göre, Türkiye'de ormanların "alt sınırını" ve "üst sınırını" belirleyen temel coğrafi faktörler aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Nemlilik (Yağış) — Sıcaklık (Enlem)Answer
  2. B
    Yükselti — Bakı özellikleri
  3. C
    Toprak yapısı — Eğim ve engebe
  4. D
    Enlem etkisi — Yağış rejimi
  5. E
    Beşerî faktörler — Rüzgar yönü

Answer

Türkiye'de ormanların deniz seviyesinden başladığı seviyeyi (alt sınır) nemlilik ve yağış, yetişebildiği en yüksek seviyeyi (üst sınır) ise sıcaklık belirler.
Ormanların alt sınırı su ihtiyacıyla ilgili olduğu için yağış ve nemliliğe, üst sınırı ise biyolojik gelişim için gereken ısı ihtiyacıyla ilgili olduğu için sıcaklığa (enleme) bağlıdır.

Step-by-Step Solution

1
Orman alt sınırının mantığını analiz etme.
Karadeniz'de 0 metreden başlaması yağışın bol olmasıyla, İç Anadolu'da yüksekten başlaması ise kuraklıkla ilgilidir. Yani belirleyici olan nemliliktir.
Ağaçların tohumlanıp büyüyebilmesi için kıyı kuşağında yeterli su/nem bulması gerekir.
2
Orman üst sınırının mantığını analiz etme.
Sıcaklığın yeterli olduğu güney bölgelerde ormanlar 28002800 metreye kadar çıkabilirken, kuzeye gidildikçe sıcaklık azaldığı için bu sınır 20002000 metrelere iner.
Belirli bir sıcaklık değerinin altındaki ortamda ağaç dokusu gelişimini sürdüremez; bu durum enlem (matematik konum) ile doğrudan ilişkilidir.

Key Concept

Bitki örtüsünün dikey kuşaklar oluşturması ve sınır değerleri

Hints

1
Ormanların denizden neden hemen başlamadığını (kuraklık) düşünün.
2
Bir bölgenin çok yağışlı olması ormanın deniz seviyesine inmesini sağlar.
3
Enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık düştüğü için ağaçların çıkabildiği maksimum yükseklik de azalır.

Practice More

Türkiye'de orman üst sınırının en yüksek olduğu bölgenin neden Erzurum-Kars (şiddetli karasallık ve yaz sıcaklığı etkisi) olduğunu araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question