Examkin

Question

Difficulty: HardDevletçilik

Cumhuriyet’in ilk yıllarında özel teşebbüsü destekleyen liberal ekonomi politikaları uygulanmış; ancak 19271927 yılında çıkarılan 'Teşvik-i Sanayi Kanunu'ndan beklenen verimin alınamaması ve halkın elinde yeterli sermaye ile teknik bilgi birikiminin bulunmaması, devletin ekonomik alana doğrudan müdahalesini bir zorunluluk haline getirmiştir.

Bu bilgiler doğrultusunda, Atatürk dönemi Devletçilik ilkesinin temel karakteristiği ve uygulanma süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla stratejik yatırımların devlet eliyle yapılması hedeflenmiş, ancak özel mülkiyet ve serbest girişim ilkesi korunmuştur.Answer
  2. B
    Toplumsal eşitliği sağlamak ve sınıf mücadelesini önlemek adına, tüm üretim araçlarının 'Halkçılık' ilkesi gereği devlet mülkiyetine geçirilmesi ve bireysel kârın yasaklanması amaçlanmıştır.
  3. C
    19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı öncesinde özel sektörün sanayi yatırımlarını büyük oranda tamamlamış olması, Devletçilik modelinin sadece bu yatırımları denetlemek için uygulanmasına yol açmıştır.
  4. D
    Devletçilik, Türkiye'nin yerel şartlarından ziyade Sovyet Rusya veya İtalya gibi ülkelerdeki totaliter ekonomik modellerin aynen kopyalanmasıyla oluşturulan doktriner bir yapıdır.
  5. E
    Devletin ekonomideki payının artırılması, liberalizmin Türkiye şartlarına tam uyum sağladığı 19301930 öncesi dönemdeki büyük başarının bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır.

Answer

Ekonomik kalkınmayı hızlandırmak amacıyla stratejik yatırımların devlet eliyle yapılması hedeflenmiş, ancak özel mülkiyet ve serbest girişim ilkesi korunmuştur.
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'deki devletçilik uygulamasının hem 'zorunluluk' boyutunu (özel sektörün yetersizliği) hem de 'nitelik' boyutunu (özel mülkiyetin korunması/karma ekonomi) eksiksiz şekilde ifade etmektedir. Bu model, halkın elinde bulunmayan büyük sermayeli yatırımların (dokuma, şeker, demir-çelik fabrikaları gibi) devlet eliyle hızla gerçekleştirilmesini sağlarken, bireysel girişimi de desteklemeye devam etmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Ön koşulları değerlendir.
19231923-19291929 arası özel sektör odaklı liberal denemelerin (Teşvik-i Sanayi Kanunu vb.) yetersiz kaldığı tespit edilir.
Sermaye ve teknik bilgi eksikliği özel sektörün ağır sanayiye girmesini engellemiştir.
2
Dış etkeni analiz et.
19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye ekonomisi üzerindeki daraltıcı etkisi görülür.
Küresel kriz, devletin piyasayı koruma ve yatırımı üstlenme ihtiyacını artırmıştır.
3
İlkenin niteliğini belirle.
Devletçilik, özel sektörü yok eden değil, onun yapamadıklarını tamamlayan karma bir modeldir.
Atatürk'ün 'kişisel faaliyetleri esas tutmak ama devletin de büyük işlere girişmesi' yaklaşımı bu modelin özüdür.

Key Concept

Devletçiliğin bir doktrin değil, Türkiye'nin ekonomik imkânsızlıkları karşısında doğan bir 'zorunluluk' olması.

Hints

1
Devletçilik ilkesinin ideolojik bir seçim mi yoksa ekonomik şartların getirdiği bir mecburiyet mi olduğunu düşünün.

Practice More

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın (19331933) uygulanma nedenleri ile Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun (19271927) başarısızlık nedenlerini karşılaştırın.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Devletçilik

More questions from this topic