Question

Difficulty: HardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de iklim çeşitliliğinin bir sonucu olarak, yağışın yıl içindeki mevsimsel dağılımı (yağış rejimi) bölgeler arasında belirgin farklılıklar gösterir. Aşağıdaki tabloda üç farklı merkezde yağışın en fazla düştüğü mevsimler belirtilmiştir:

MerkezEn Fazla Yağış Aldığı Mevsim
IYaz
IISonbahar
IIIKış

Buna göre, söz konusu merkezler ve bu merkezlerde görülen iklim tiplerinin özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. merkezde yağışların oluşumunda, ısınan hava kütlelerinin yükselerek soğuması (konveksiyonel hareketler) temel etkendir.
  2. B
    II. merkezde yağışın yıl içine dağılmış olması ve sonbaharda maksimuma ulaşması, bu bölgede nemliliğin ve bulutluluk oranının yıl boyu yüksek olduğunu gösterir.
  3. C
    III. merkezde kış yağışlarının cephesel (frontal) kökenli olması, Türkiye'nin bulunduğu enlem derecelerinin ve orta kuşakta yer almasının bir sonucudur.
  4. D
    I. merkezde yıllık sıcaklık farklarının II. merkezden çok daha yüksek olmasında hem yükseltinin hem de deniz etkisinden uzaklığın (karasallık) payı büyüktür.
  5. III. merkezde en fazla yağışın kış mevsiminde düşmesi; bu merkezin kesinlikle deniz kıyısında yer aldığını, doğal bitki örtüsünün maki olduğunu ve kış ılıklığının yaşandığını gösterir.Answer

Answer

III. merkezde yağışın en fazla kışın düşmesi, o merkezin mutlaka deniz kıyısında veya maki örtüsüne sahip olduğunu kanıtlamaz; çünkü Güneydoğu Anadolu da kış yağışlıdır ancak karasal özellikler gösterir.
Yanlış olan seçenek, kış yağışının en fazla düştüğü merkezin (III. merkez) kesinlikle maki bitki örtüsüne sahip olduğunu ve deniz kıyısında yer aldığını iddia eden seçenektir. Oysa Şanlıurfa veya Diyarbakır gibi Güneydoğu Anadolu illeri de en fazla yağışı kışın almasına rağmen karasal iklim özelliklerine ve bozkır (step) bitki örtüsüne sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Merkezlerin iklim tiplerini belirleme
I: Sert Karasal (Erzurum-Kars), II: Karadeniz, III: Akdeniz Yağış Rejimi (Akdeniz kıyısı veya Güneydoğu Anadolu).
Türkiye'de yağışın mevsimsel dağılışını gösteren 'E' kuralına göre; İç Anadolu (ilkbahar), Karadeniz (sonbahar), Erzurum-Kars (yaz) ve Akdeniz/Ege/Güneydoğu (kış) yağış alır.
2
Yağış oluşum mekanizmalarını analiz etme
Yaz yağışları (I) konveksiyonel, sonbahar yağışları (II) orografik/cephesel, kış yağışları (III) ise cepheseldir.
Yazın karasal alanlar ısınarak yükselim yağışlarına neden olurken, Akdeniz kuşağında kışın polar ve tropikal hava kütleleri karşılaşarak cephe yağışlarını oluşturur.
3
III. merkezdeki 'kesinlik' ifadesini sorgulama
Güneydoğu Anadolu bölgesi de en fazla yağışını kış mevsiminde alır ancak maki örtüsüne sahip değildir ve kış sıcaklıkları kıyı Akdeniz kadar yüksek (ortalama 10C10^{\circ}C) değildir.
Yağış rejimi ile iklim tipi arasındaki farkı ayırt etmek gerekir. Yağış rejimi benzer olsa da karasallık ve yükselti bitki örtüsünü ve sıcaklık şartlarını değiştirir.

Key Concept

Türkiye'deki İklim Tiplerinin Yağış Rejimleri ve Karakteristik Özellikleri

Practice More

Türkiye'deki 'geçiş iklimleri'ni (örneğin Marmara tipi) ve yağış rejimlerinin bitki örtüsü üzerindeki etkilerini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question