Bir uyuşmazlığı karara bağlamakla görevli olan hâkim; uyuşmazlık konusu meseleye ilişkin yazılı hukuk kurallarını incelemiş ancak herhangi bir hüküm bulamamıştır. Bunun üzerine örf ve adet hukukuna başvuran hâkim, bu kaynakta da uyuşmazlığı çözecek bir kuralın mevcut olmadığını saptamıştır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, bu hukuki durumun nitelendirilmesi ve hâkimin izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?
- Hukuk boşluğu söz konusudur; hâkim kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vererek hukuk yaratır.Answer
- BKanun boşluğu söz konusudur; hâkim kıyas yöntemini kullanarak uyuşmazlığı çözmekle yükümlüdür.
- CKural içi boşluk söz konusudur; hâkim takdir yetkisini kullanarak somut olayın özelliklerine ve adalete göre karar verir.
- DÖrtülü boşluk söz konusudur; hâkim mevcut bir kanun hükmünü teleolojik reduksiyon (amaçsal daraltma) yoluyla olaya uygular.
- EGerçek olmayan boşluk söz konusudur; hâkim uyuşmazlığı çözmekten kaçınarak davanın reddine karar vermelidir.
Answer
Hukuk boşluğu durumunda hâkim, kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar vererek hukuk yaratır.
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre, bir uyuşmazlıkta ne yazılı bir kural (kanun) ne de yazısız bir kural (örf-adet) bulunabiliyorsa bu duruma 'hukuk boşluğu' denir. Hâkim bu durumda davanın çözümünden kaçınamaz; aksine, kendisi bir kanun koyucu gibi davranarak hukuk yaratmak zorundadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Hukuk Boşluğu ve Hâkimin Hukuk Yaratması
Hints
1
TMK Madde 1'deki hiyerarşiyi hatırlayın: Önce yazılı, sonra yazısız kaynaklar gelir.
2
Eğer her iki kaynak da tükenmişse bu 'Kanun Boşluğu' değil, daha geniş kapsamlı olan 'Hukuk Boşluğu'dur.
Practice More
Kural içi boşluk ile hukuk boşluğu arasındaki farkı, 'takdir yetkisi' ve 'hukuk yaratma' kavramları üzerinden tekrar inceleyin.
Estimated Time:1m 0s