Akarsu yatağının genişlediği ve yatak eğiminin azaldığı sahalarda, akarsuyun taşıma gücünün zayıflamasına bağlı olarak taşıdığı materyalleri yatak içerisinde biriktirmesiyle oluşan geçici yer şekillerine 'ırmak adası' (kum adası) denir.
Türkiye'nin genel yer şekli özellikleri ve akarsuların akış koşulları dikkate alındığında, aşağıdaki akarsuların hangisinde bu tür bir oluşuma rastlanma ihtimali en düşüktür?
- AMeriç
- BBüyük Menderes
- ÇoruhAnswer
- DGediz
- ESakarya
Answer
Çoruh akarsuyu, yüksek yatak eğimi ve akış hızı nedeniyle biriktirme değil, aşındırma faaliyetlerinin ön planda olduğu bir akarsudur.
Doğru cevap olan akarsu, Doğu Karadeniz'de yer alan ve Türkiye'nin en hızlı akan nehirlerinden biri olan Çoruh'tur. Bu akarsu, dar ve derin vadilerde (çentik vadi) yüksek eğimle aktığı için taşıma gücü fazladır. Irmak adası ise akarsuyun enerjisinin tükendiği, geniş tabanlı vadilerde oluşan bir biriktirme şeklidir. Dolayısıyla Çoruh'un akış karakteri bu yer şeklinin oluşumuna zıttır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Akarsu Biriktirme Koşulları ve Yatak Eğimi İlişkisi
Hints
1
Irmak adası bir biriktirme şeklidir; yani akarsuyun hızının 'azalması' gerekir.
2
Hangi akarsuyun yatağı daha dik ve vadi yapısı daha dardır?
3
Batı Anadolu ve Marmara'daki akarsular genellikle düzlüklerde akarken, Doğu Karadeniz akarsuları sarp dağlardan hızla iner.
Practice More
Akarsu aşındırma şekilleri olan Çentik Vadi ve Dev Kazanı gibi şekillerin hangi akarsularda yaygın olduğunu araştırınız.
Alternative Method
Akarsuların enerji potansiyellerini kıyaslayın: Hidroelektrik enerji potansiyeli en yüksek olan akarsuda biriktirme şekillerinin (ırmak adası gibi) görülme ihtimali en düşüktür.
Estimated Time:50s