Question

Difficulty: Hard"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu ek ve sözcüklerin cümledeki dil bilgisel görevlerine (bağlaç, ek, edat) ve kalıplaşma durumlarına göre belirlenir. Bu kurala uyulmaması yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Sanki bütün bu olanlar, daha önceden planlanmış da bizden saklanmış gibiydi.
  2. B
    Meğerki o günkü toplantıda alınan kararlar henüz resmiyete dökülmemiş.
  3. C
    Siz de takdir edersiniz ki sınav vakti geldi mi herkeste bir telaş başlar.
  4. Öyle güzel mi güzel bir akşamda, geçmişteki hatıralar zihninde canlanmışta biz uyuyakalmışız.Answer
  5. E
    Mademki bu konuda hemfikiriz, öyleyse projedeki eksikleri tamamlayalım.

Answer

Cümledeki "canlanmışta" sözcüğünde yer alan "da" bağlaçtır ve ayrı yazılarak "canlanmış da" şeklinde belirtilmelidir.
Cümledeki "canlanmışta" ifadesinde kullanılan "da" yapısı, iki yargıyı birbirine bağlayan bir bağlaçtır. Bağlaç olan "de/da" her zaman kelimeden ayrı yazılır ve asla "te/ta" biçimini almaz. Sertleşme kuralı bağlaçlarda geçerli değildir. Bu nedenle doğru yazım "canlanmış da" şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki "de", "ki" ve "mi" yapılarını ve görevlerini incele.
Cümlede "güzel mi güzel" (pekiştirme edatı), "akşamda" (bulunma hâl eki), "geçmişteki" (sıfat yapan -ki eki) ve "canlanmışta" (bağlaç) yapıları bulunmaktadır.
Yazım kurallarını doğru uygulamak için kelimenin cümledeki görevini belirlemek gerekir.
2
Bağlaç olan "de/da"nın yazım kuralını kontrol et.
"canlanmışta" kelimesindeki yapının cümleye "dahi, bile, ve" anlamı katan bir bağlaç olduğu, bir ismin yerini tutmadığı veya bulunma anlamı katmadığı görülür.
Bağlaç olan de/da ayrı yazılır ve ünsüz benzeşmesi (sertleşme) kuralına girerek "te/ta" formuna dönüşmez.
3
Yazım yanlışını düzelt.
Doğru yazım "canlanmış da" şeklinde, kelimeden ayrı ve yumuşak ünsüzle olmalıdır.
Bağlaçların yazımıyla ilgili temel kural budur.

Key Concept

"de", "ki" ve "mi" Yapılarının Yazım Kuralları
Estimated Time:1m 30s
Rate this question