Question

Difficulty: HardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de Akdeniz kıyı kuşağı ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi, yağış rejimi bakımından büyük oranda benzerlik göstererek en fazla yağışı kış, en az yağışı ise yaz mevsiminde alır. Buna rağmen Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaz kuraklığının şiddeti ve yıllık buharlaşma miktarı, Akdeniz kıyılarına göre çok daha fazladır.

Bu durumun temel nedenleri arasında;
I. Karasallık şiddetinin bölge genelinde yüksek olması
II. Enlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının daha dik açıyla gelmesi
III. Basra termik alçak basıncının güneyden sıcak ve kurutucu hava taşıması

faktörlerinden hangileri yer alır?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. C
    I ve II
  4. I ve IIIAnswer
  5. E
    I, II ve III

Answer

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin Akdeniz kıyılarına göre daha şiddetli kuraklık yaşamasının temel nedenleri karasallık ve Basra basıncının etkisidir.
Güneydoğu Anadolu ve Akdeniz kıyı kuşağı benzer enlemlerde yer almasına rağmen, Güneydoğu Anadolu'nun denizel etkiden yoksun olması (karasallık) sıcaklık farklarını artırır. Ayrıca yaz mevsiminde bölgeyi etkileyen Basra termik alçak basıncı, çöl üzerinden gelen sıcak ve kuru hava kütlelerini taşıyarak buharlaşmayı Türkiye'nin en yüksek seviyelerine ulaştırır. Enlem değerleri benzer olduğu için güneş ışınlarının geliş açısı bu kuraklık farkının temel nedeni olamaz.

Step-by-Step Solution

1
Bölgelerin konum ve iklim benzerliklerini analiz etmek.
Antalya (Akdeniz) ve Şanlıurfa (Güneydoğu Anadolu) gibi merkezlerin yaklaşık 3737^{\circ} Kuzey paraleli üzerinde, benzer enlemlerde olduğu görülür.
Enlem etkisinin kuraklık farkındaki rolünü belirlemek için.
2
Yağış rejimlerini karşılaştırmak.
Her iki bölgenin de kışın yağışlı, yazın kurak olduğu ve Akdeniz yağış rejimi karakteri taşıdığı teyit edilir.
Soruda verilen ön bilgiyi doğrulamak için.
3
Sıcaklık ve buharlaşma farkını yaratan 'özel konum' şartlarını incelemek.
Güneydoğu Anadolu'nun etrafının dağlarla çevrili olması deniz etkisini engeller (karasallık) ve güneyden gelen Basra termik alçak basıncı ile Samyeli rüzgarları sıcaklığı ekstrem seviyelere çıkarır.
Kuraklık farkının asıl nedenlerini saptamak için.

Key Concept

Özel Konum ve İklim İlişkisi

Practice More

Türkiye'de kış sıcaklıklarının dağılışında enlem ve karasallığın çeliştiği diğer örnekleri (örneğin İzmir-Şanlıurfa kış sıcaklığı farkı) inceleyiniz.

Alternative Method

Bölgelerin enlem değerlerini hatırlayarak eleme yapabilirsiniz. Türkiye'nin en güney ucu Hatay'dır ve Akdeniz'dedir. Güneydoğu Anadolu'nun 'daha güneyde' olduğu algısı bir harita okuma hatasıdır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question