Examkin

Question

Difficulty: HardDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

Milli Mücadele Dönemi’nde Kazım Karabekir liderliğindeki 1515. Kolordu’nun askeri harekatı sonucunda imzalanan Gümrü Antlaşması (33 Aralık 19201920), TBMM Hükümeti’nin dış politikadaki 'kurucu ve belirleyici' gücünü ortaya koymuştur. Bu antlaşma, sadece bir askeri çatışmayı sonlandırmakla kalmamış, aynı zamanda Milli Mücadele'nin uluslararası hukuk zeminindeki meşruiyetini bir üst seviyeye taşımıştır.

Gümrü Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisi, Ermenistan’ın İtilaf Devletleri’nin Anadolu'yu paylaşma projelerinden (Sevr) resmen feragat ettiğini ve TBMM’nin siyasi otoritesini tartışmasız biçimde kabul ettiğini en kapsamlı şekilde ispatlar?

  1. Ermenistan Hükümeti'nin, TBMM tarafından reddedilen hiçbir antlaşmayı ve siyasi belgeyi tanımayacağını uluslararası bir metinle taahhüt etmesi.Answer
  2. B
    Doğu sınırının Aras Nehri ve Çıldır Gölü hattı olarak belirlenmesiyle Türkiye'nin bugünkü doğu sınırlarının nihai ve değişmez halini alması.
  3. C
    Misak-ı Milli sınırlarından verilen ilk taviz olarak bilinen Batum'un Gürcistan'a bırakılmasına dair ilk resmi hükmü içermesi.
  4. D
    Milli Mücadele'nin diplomatik safhasını kapatan Ankara ve Mudanya Antlaşmaları gibi Batılı büyük devletlerin Anadolu'dan çekilmesini sağlayan ilk adım olması.
  5. E
    TBMM’nin varlığını resmen tanıyan ilk 'İtilaf Devleti' ile imzalanmış olması sayesinde Sevr Antlaşması'nın tüm dünyada uygulanma şansını ortadan kaldırması.

Answer

Ermenistan Hükümeti'nin, TBMM tarafından reddedilen hiçbir antlaşmayı ve siyasi belgeyi tanımayacağını taahhüt etmesi
Gümrü Antlaşması'nın 'Ermenistan, TBMM'nin reddettiği hiçbir antlaşmayı tanımayacaktır' maddesi, bir devletin Sevr Antlaşması'nın geçersizliğini uluslararası hukuk önünde ilk kez kabul ettiğini ve TBMM'yi tek meşru muhatap saydığını kanıtlayan en temel hükümdür.

Step-by-Step Solution

1
Askeri ve diplomatik bağlamı belirle
Kazım Karabekir komutasındaki 1515. Kolordu'nun zaferi, Ermenistan'ı barış masasına zorlamıştır.
Diplomatik zaferler, sahadaki askeri üstünlüğün sonucudur.
2
Antlaşmanın 'ilkler' özelliğini analiz et
Gümrü, TBMM'nin ilk siyasi başarısıdır; Ermenistan TBMM'yi tanıyan ilk devlet, Sevr'den vazgeçen ilk güçtür.
Hukuki geçersizlik ve tanıma işlevini saptamak için spesifik maddeye odaklanmak gerekir.
3
Sevr'in reddine dair en geniş ifadeyi saptayarak doğrula
'TBMM'nin kabul etmediği hiçbir metni tanımama' taahhüdü, Sevr'i doğrudan çöpe atan hukuki bir feragattir.
Bu ifade, sadece Sevr'i değil, İtilaf Devletleri'nin gelecekteki olası dayatmalarını da TBMM onayı olmadan yok sayar.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın Milli Mücadele'ye Kazandırdığı Diplomatik Meşruiyet

Hints

1
Gümrü Antlaşması, Sevr Antlaşması'nın 'doğuda bir Ermenistan devleti kurma' hayalini bitiren hukuki belgedir.
2
Antlaşmada geçen 'Türkiye tarafından kabul edilmeyen metinlerin tanınmaması' ifadesi, TBMM'nin otoritesini Sevr üzerinden test eder.
3
TBMM'nin temsil yetkisini ilk kez resmen bir devlet kabul etmiş ve Sevr'deki haklarından bu maddeyle feragat etmiştir.

Practice More

Bu antlaşmadan sonra Doğu Cephesi birliklerinin Batı Cephesi'ne kaydırılmasının askeri sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Doğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

More questions from this topic