Türkiye'deki orman formasyonları incelendiğinde, dağ yamaçları boyunca farklı ağaç türlerinin kuşaklar oluşturduğu görülür. Örneğin Karadeniz Bölgesi'nde deniz seviyesine yakın yerlerde başlayan orman örtüsü, belirli bir yükseltiden sonra yaprak özelliklerine göre değişime uğrar.
Bir dağ yamacı boyunca aşağıdan yukarıya doğru çıkıldıkça geniş yapraklı ormanların yerini iğne yapraklı ormanlara bırakmasının en temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Yükseltiye bağlı olarak sıcaklık değerlerinin azalmasıAnswer
- BYamaç boyunca yukarı çıkıldıkça yağış miktarının sürekli artış göstermesi
- CYüksek kesimlerde şiddetli rüzgârların etkili olması
- DDağların kıyı çizgisine paralel olarak uzanması
- EFarklı yükseltilerde farklı toprak tiplerinin bulunması
Answer
Geniş yapraklı ağaçların yerini iğne yapraklı ağaçlara bırakmasının temel nedeni, yükseldikçe sıcaklığın azalmasıdır.
Bitkilerin yaprak özellikleri bulundukları ortamın sıcaklık ve nem koşullarına bir uyum sürecidir. Bir dağ yamacı boyunca çıkıldıkça sıcaklık her 200 metrede yaklaşık 1 derece düşer. Bu sıcaklık düşüşü nedeniyle, daha yüksek sıcaklık isteyen geniş yapraklı ağaçlar yerini soğuğa karşı dirençli olan iğne yapraklı ağaçlara bırakmak zorunda kalır. İğne yapraklar, yüzey alanını daraltarak bitkinin soğuktan donmasını engeller.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dağ yamacı boyunca bitki örtüsünün kuşaklar oluşturması
Hints
1
Bir dağa tırmandığınızda havanın nasıl değiştiğini düşünün; daha mı sıcak olur yoksa daha mı soğuk?
2
İğne yapraklı ağaçlar (çam gibi) çetin kış koşullarına daha dayanıklıdır.
3
Troposferde yerden yükseldikçe her 200 metrede sıcaklık 1°C azalır, bitkiler de yapraklarını küçülterek bu soğumaya uyum sağlar.
Practice More
Karadeniz ve Akdeniz bölgesindeki ormanların yetişebildiği en yüksek sınırların (orman üst sınırı) neden farklı olduğunu araştırınız.
Alternative Method
Soru kökündeki 'yaprak özelliklerine göre değişime uğrar' ifadesine odaklanarak; yaprak yüzeyinin geniş veya iğne biçiminde (dar) olmasının terleme ve donma ile ilgili bir iklim adaptasyonu (sıcaklık ilişkisi) olduğunu hatırlayabilirsiniz.
Estimated Time:45s