Question

Difficulty: Very hardEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Atatürk dönemi ekonomi politikalarında, 19231923-19291929 yılları arasında özel girişimi destekleyen liberal bir eğilim görülürken; 19301930 sonrasında devletin ekonomiye doğrudan müdahale ettiği "Devletçilik" modeli benimsenmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu stratejik makas değişimini hazırlayan ve Türkiye'nin korumacı-devletçi politikalara geçişini "hukuki" olarak mümkün kılan temel gelişmedir?

  1. A
    19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye'nin ihraç mallarının fiyatlarını hızla düşürmesi
  2. Lozan Barış Antlaşması'na bağlı Ticaret Sözleşmesi ile gümrük vergileri üzerine konulan kısıtlamaların süresinin dolmasıAnswer
  3. C
    19271927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun özel sektörde beklenen sermaye birikimini sağlayamaması
  4. D
    19301930 yılında Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın kurulmasıyla para basma yetkisinin millileştirilmesi
  5. E
    Aşar vergisinin kaldırılmasıyla bütçede oluşan gelir kaybının telafi edilmek istenmesi

Answer

Lozan Barış Antlaşması'na bağlı Ticaret Sözleşmesi kısıtlamalarının 19291929 yılında sona ermesi, Türkiye'nin gümrük tarifelerini belirleme yetkisini geri kazanmasını sağlayarak devletçi ve korumacı politikalara geçişin hukuki zeminini oluşturmuştur.
Lozan Antlaşması'na ekli Ticaret Sözleşmesi ile Türkiye, gümrük tarifelerini 55 yıl boyunca (19291929'a kadar) değiştiremeyeceğini taahhüt etmişti. Bu hukuki engel 19291929 yılında kalkınca, Türkiye kendi gümrük duvarlarını yükselterek yerli sanayiyi koruma gücüne kavuşmuştur. Bu durum, aynı yıl başlayan Dünya Ekonomik Bunalımı ile birleşince devletin ekonomiye doğrudan müdahalesini (Devletçilik) zorunlu ve mümkün kılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan Ticaret Sözleşmesi hükümlerini analiz etme
Türkiye'nin 19291929 yılına kadar gümrük tarifelerini 19161916 seviyesinde tutma zorunluluğu
Genç Cumhuriyet'in ilk yıllarında gümrük korumacılığı yapmasını engelleyen dış hukuki yükümlülüğü belirlemek
2
19291929 yılındaki değişimi değerlendirme
Sözleşme süresinin dolmasıyla "Gümrük Giriş Tarife Kanunu"nun çıkarılması
Yasal engelin kalkmasıyla yerli üreticiyi koruyacak gümrük duvarlarının yükseltilmesini sağlamak
3
Ekonomik ve yapısal nedenleri hukuki nedenlerden ayırt etme
Dünya Bunalımı'nın (ekonomik) ve sermaye yetersizliğinin (yapısal) gümrük serbestliği (hukuki) ile birleşerek Devletçilik'e yol açması
Soru kökünde istenen "hukuki" vurgusuna ulaşmak

Key Concept

Lozan Ticaret Sözleşmesi'nin 19291929'da sona ermesinin Türk ekonomisindeki belirleyici rolü

Hints

1
Türkiye'nin dış ticaretini ve gümrüklerini Cumhuriyet'in ilk yıllarında kısıtlayan uluslararası bir antlaşmayı düşünün.
2
Lozan'da siyasi bağımsızlık kazanılsa da ekonomik tam bağımsızlık için bazı gümrük hükümlerinin süresinin dolması beklenmiştir.
3
19291929 yılı sadece Dünya Bunalımı'nın yılı değil, aynı zamanda Lozan'da kabul edilen gümrük tarifesi kısıtlamasının sona erdiği yıldır.

Practice More

19291929 Gümrük Giriş Tarife Kanunu ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu'nun Devletçilik ilkesiyle ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question