Question

Difficulty: MediumSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü'nde yapılan bir değişikliğin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası (soyut norm denetimi) açılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İptal davası, değişikliğin Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gün içinde açılmalıdır.
  2. B
    Bu işleme karşı sadece Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri tutarındaki milletvekilleri dava açabilir.
  3. TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, bu değişikliğe karşı hem şekil hem de esas bakımından iptal davası açabilir.Answer
  4. D
    Anayasa Mahkemesi, İçtüzük değişikliklerini sadece şekil bakımından denetleyebilir; esas bakımından denetim yapamaz.
  5. E
    Davanın açılabilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301 milletvekilinin yazılı başvurusu gerekir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, TBMM İçtüzüğü değişikliklerine karşı hem şekil hem de esas bakımından iptal davası açma yetkisine sahiptir.
Anayasa'nın 150. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri (120 milletvekili), TBMM İçtüzüğü'nün hem şekil hem de esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla 60 gün içinde iptal davası açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Dava konusunun (normun) türünü belirleme
İşlem bir TBMM İçtüzüğü değişikliğidir.
Soyut norm denetiminde dava açma süreleri ve yetkili merciler normun türüne (Kanun, CBK, İçtüzük) göre değişebilir.
2
Denetim kapsamını kontrol etme
İçtüzükler hem şekil (usul) hem de esas (içerik) bakımından denetlenebilir.
1982 Anayasası'na göre sadece Anayasa değişiklikleri sadece şekil bakımından denetlenebilir; İçtüzükler ise her iki bakımdan da denetime tabidir.
3
Dava açmaya yetkili olanları belirleme
Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve üye tamsayısının 1/5'i (120 milletvekili).
İçtüzük ve CBK'larda yetki kısıtlaması yoktur; kanunların şekil denetiminde ise siyasi parti gruplarının dava açma yetkisi bulunmaz.
4
Dava açma süresini teyit etme
Resmî Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 60 gün.
İçtüzük davası için süre, kanunların şekil denetimindeki özel 10 günlük süreden farklı olarak genel süre olan 60 gündür.

Key Concept

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası) Yetki ve Süreleri

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde kanun ile aynı düzeyde kabul edilen İçtüzüklerin denetiminde, sadece kanunların 'şekil' denetimine özgü olan kısıtlamaların geçerli olup olmadığını düşünün.

Practice More

Anayasa değişikliklerinin denetimi ile kanunların şekil denetimi arasındaki farkları inceleyerek yetkili mercileri karşılaştırın.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question