Question

Difficulty: Medium"de", "ki" ve "mi"nin Yazımı

Türkçede "de", "ki" bağlaçları ile "mi" soru ekinin yazımı belirli kurallara bağlıdır. Bu kuralların ihlali yazım yanlışına yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Sokaktaki çocukların neşesi bütün mahalleye bir canlılık getirdi.
  2. Bunca yolu yürüyüp te yorulmamak mümkün mü?Answer
  3. C
    Oysaki her şeyin daha güzel olacağına dair büyük umutlarımız vardı.
  4. D
    Gideceğimiz yerin tam adresini biliyor musun?
  5. E
    Onun da bu projede büyük bir emeği olduğu reddedilemez.

Answer

Bunca yolu yürüyüp te yorulmamak mümkün mü? cümlesinde "te" yazımı yanlıştır; bağlaç olan "de" her zaman ayrı yazılır ve asla "te/ta" biçimine dönüşmez.
Doğru cevap olan cümlede, "yürüyüp" kelimesinden sonra gelen "te" ifadesi bir bağlaçtır. Türkçede bağlaç olan "de/da", kendinden önceki kelimenin sonundaki ünsüz ne olursa olsun her zaman yumuşak haliyle (de/da) ve ayrı yazılır. Bu cümlede "yürüyüp de" şeklinde yazılması gerekirken "te" olarak yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki "de/da" ve "ki" yapılarını tespit et.
"yürüyüp te" ifadesindeki "te" yapısı ve "mümkün mü" ifadesindeki "mü" yapısı incelenmelidir.
Yazım kurallarını denetlemek için önce ilgili ek ve bağlaçları bulmak gerekir.
2
Çıkarma testini uygula.
"Bunca yolu yürüyüp yorulmamak mümkün mü?" cümlesi hala anlamlıdır.
Eğer "de/da" cümleden çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa bağlaçtır ve ayrı yazılmalıdır.
3
Sertleşme kuralını kontrol et.
Bağlaç olan "de/da" hiçbir zaman sertleşerek "te/ta" olmaz.
Türkçede bağlaçlar bağımsız sözcük değerinde olduğu için ses olaylarından (benzeşme) etkilenmezler.

Key Concept

Bağlaç olan "de/da" her zaman ayrı yazılır ve asla "te/ta" şeklini almaz.

Hints

1
Cümledeki 'de' ve 'te' yapılarına odaklanın.
2
Bağlaç olan 'de/da'yı cümleden çıkardığınızda anlamın tamamen bozulup bozulmadığını kontrol edin.
3
Bağlaç olan 'de/da' hiçbir zaman 'te/ta' şeklinde yazılmaz; bu sadece ek olan '-de/-da' için geçerlidir.

Practice More

İlgi zamiri olan '-ki' ile bağlaç olan 'ki' arasındaki farkı pekiştirmek için 'ki'den sonra '-ler' ekleme kuralını daha fazla örnekle çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Pratik bir yol olarak; 'de' bağlacı yerine 'bile' veya 'dahi' kelimelerini koyabiliyorsanız o bir bağlaçtır ve her zaman ayrı yazılmalıdır. Ayrıca 'ki' gördüğünde kelimeye '-ler' eki getir; 'sokaktakiler' anlamlı olduğu için bitişik, 'olmalı kiler' anlamsız olduğu için ayrı yazılır.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question