Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Jeopolitik Konumu

Jeopolitik analizlerde bir ülkenin ulusal gücü; yer şekilleri ve coğrafi konum gibi kolay değişmeyen "statik" unsurlar ile nüfus, ekonomi ve teknoloji gibi değişebilen "dinamik" unsurların bir sentezi olarak kabul edilir. Türkiye'nin jeopolitik potansiyelini değerlendiren bir araştırmacı şu tespitte bulunmuştur:

*"Türkiye'nin bölgesel ve küresel gücünü besleyen bazı dinamik unsurlar, tesadüfi bölgesel avantajlardan değil, doğrudan doğruya ülkenin mutlak (matematik) konumunun sunduğu coğrafi şartların ulusal kapasiteye dönüşmesinden kaynaklanmaktadır."*

Buna göre, araştırmacının bu tezini kanıtlamak için aşağıdaki örneklerden hangisini kullanması en uygundur?

  1. A
    Üç kıtanın birbirine en çok yaklaştığı düğüm noktasında yer almasının, küresel tedarik zincirlerinde ülkeyi vazgeçilmez bir lojistik dağıtım üssü hâline getirmesi
  2. B
    Fosil enerji kaynakları bakımından zengin bölgeler ile yüksek enerji tüketimine sahip sanayileşmiş pazarlar arasında ana enerji iletim koridoru işlevi görmesi
  3. Kuzey Yarım Küre'nin orta enlemlerinde bulunmasının getirdiği ılıman iklim koşullarının, tarımsal ürün çeşitliliğini ve turizm potansiyelini artırarak ulusal ekonomik kapasiteyi güçlendirmesiAnswer
  4. D
    Ortalama yükseltinin fazla olduğu sarp ve engebeli topografyanın, özellikle doğu ve güneydoğu sınırlarında ülkenin askerî savunma stratejilerine doğal bir kalkan oluşturması
  5. E
    Doğusu ile batısı arasında 7676 dakikalık yerel saat farkı bulunmasının, ulusal çapta gerçekleştirilen ticari ve idari faaliyetlerde tek ortak saat kullanımını zorunlu kılması

Answer

Kuzey Yarım Küre'nin orta enlemlerinde bulunmasının getirdiği ılıman iklim koşullarının, tarımsal ürün çeşitliliğini ve turizm potansiyelini artırarak ulusal ekonomik kapasiteyi güçlendirmesi
Doğru seçenek, araştırmacının öne sürdüğü iki kısıtı da aynı anda sağlamaktadır. Türkiye'nin orta kuşakta yer alması mutlak (matematik) konumunun doğal bir sonucudur. Bu durumun ortaya çıkardığı elverişli iklim tipleri, turizm ve tarım sektörleri üzerinden ülke ekonomisine büyük katkı sağlar. Ekonomi ise jeopolitikte ülkenin gücünü belirleyen en temel 'dinamik (değişken)' unsurların başında gelir.

Step-by-Step Solution

1
Araştırmacının tezindeki iki temel şartı belirle.
Aranacak özelliğin: 1) Doğrudan matematik (mutlak) konumun sonucu olması, 2) Jeopolitik açıdan dinamik (değişken, ekonomik veya beşerî) bir güç unsuru oluşturması gerekmektedir.
Soru kökünde araştırmacının 'dinamik unsurların... matematik konumdan kaynaklandığı' tezi vurgulanmıştır.
2
Seçenekleri 'Matematik Konum vs. Özel Konum' filtresinden geçir.
Kıtaların düğüm noktası olması, enerji koridoru olması ve sarp topografya özel konumdur. Orta kuşakta yer almak ve saat farkı matematik konumdur.
Mutlak (matematik) konum, enlem ve boylam değerlerinin doğrudan sonucudur. Komşuluklar, yer şekilleri ve denizlere göre konum özel konumdur.
3
Kalan seçenekleri 'Jeopolitik Dinamik Güç' filtresinden geçir.
Boylamdan kaynaklı saat farkı jeopolitik bir güç veya dinamik kapasite unsuru değildir. Orta kuşakta yer almaktan kaynaklı uygun iklimin ekonomiyi (tarım/turizm) beslemesi ise tam bir dinamik güç unsurudur.
Jeopolitikte dinamik unsurlar; ekonomi, askeri güç, demografi ve teknoloji gibi insani yatırımla büyüyen ve uluslararası gücü artıran kapasitelerdir.

Key Concept

Matematik ve Özel Konumun Jeopolitik Dinamiklere Etkisi

Hints

1
Soruda sizden iki şartı aynı anda sağlayan bir özellik bulmanız istenmektedir: 1) Matematik konuma bağlı olmalı, 2) Dinamik (ekonomik veya sosyokültürel) bir sonuç doğurmalı.
2
Türkiye'nin jeopolitiğinde sıkça ezberlenen 'kıtalar arası geçiş noktası, boğazlar ve enerji koridoru' gibi özelliklerin tamamı özel (göreceli) konumun sonuçlarıdır. Bu nedenle araştırmacının tezine uymazlar.
3
Türkiye'nin Ekvator ile Kuzey Kutbu arasında (orta enlemlerde) bulunmasının yarattığı iklimsel avantajların, ülkenin tarımsal ve turistik üretim gücü üzerindeki etkisini düşünün.

Practice More

Jeopolitikteki statik (yer şekilleri, coğrafi bütünlük, su iklimi) ve dinamik (ekonomi, nüfus, askeri güç) unsurlar tablosunu mutlaka gözden geçirin.

Alternative Method

Soruyu çözerken seçenekleri 'Matematik Konum mu, Özel Konum mu?' şeklinde yanlarına not alarak eleyin. Kıtalar (Özel), Enerji Koridoru (Özel), Yer Şekilleri (Özel). Geriye sadece saat farkı ve orta kuşak iklimi (Matematik) kalır. Ardından hangisinin ülkeye güç katan 'dinamik' bir faktör olduğunu seçin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question