Examkin

Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Platoları

Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan platolar genel olarak "tabaka düzlüğü" (yatay duruşlu) özelliği gösterir. Ancak bu platolardan biri olan Obruk Platosu, oluşumunda etkili olan kayaç yapısı nedeniyle çevresindeki Haymana ve Cihanbeyli platolarından belirgin bir şekilde ayrılır. Bu yapısal farklılık, bölgede düz bir topoğrafya bulunmasına rağmen yerleşme dokusu ve tarımsal su temini üzerinde kısıtlayıcı bir rol oynar.

Buna göre, Obruk Platosu'nu komşu platolardan ayıran ve temelinde karstik süreçlerin bulunduğu bu karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ortalama yükseltisinin Erzurum-Kars platolarında olduğu gibi 20002000 metrenin üzerine çıkması
  2. Litolojik yapısında kireç taşlarının (kalker) hakim olması ve yüzey sularının yer altına sızmasıAnswer
  3. C
    Akarsu ağının çok yoğun olması sebebiyle arazinin tarım yapılamayacak derecede parçalanmış olması
  4. D
    Yakın jeolojik zamanda gerçekleşen volkanizma sonucu bazalt ve tüf örtüsüyle kaplanmış olması
  5. E
    Her mevsim yağışlı olan Karadeniz ikliminin etkisiyle gür çayır ve mera alanlarına sahip olması

Answer

Litolojik yapısında kireç taşlarının (kalker) hakim olması ve yüzey sularının yer altına sızması
Obruk Platosu, İç Anadolu Bölgesi'ndeki komşu platolardan (Haymana ve Cihanbeyli) farklı olarak yoğun karstik süreçlerin etkisi altındadır. Bölgenin temel yapısını oluşturan kireç taşları (kalker), yüzey sularının yer altına sızmasına ve yer altında büyük boşluklar oluşmasına neden olur. Bu durum, yüzeyde su birikmesini zorlaştırarak tarımsal verimliliği ve yerleşme imkanlarını kısıtlayan temel yapısal farktır.

Step-by-Step Solution

1
Bölgesel konum ve plato tipini belirleme
İç Anadolu platoları (Haymana, Cihanbeyli, Obruk, Bozok vb.) genel olarak yatay duruşlu (tabaka düzlüğü) platolardır.
Soruda verilen bağlamın hangi coğrafi kategoriye girdiğini anlamak için gereklidir.
2
Obruk Platosu'nun ayırt edici litolojik özelliğini analiz etme
Obruk Platosu, ismini de veren 'obruk' (çözünme/çökme boşluğu) yapılarıyla bilinir; bu da arazinin karstik (kalker/kireç taşı) yapıda olduğunu kanıtlar.
Karstlaşma sürecinin bölgeye has etkilerini saptamak sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Hidrolojik sonuçları değerlendirme
Kireç taşlı yapı, yüzey sularının çatlaklardan yer altına hızla sızmasına neden olur, bu da düz bir ovada bile tarımsal sulama ve yerleşme için su bulmayı zorlaştırır.
Litolojik yapının ekonomik ve beşeri faaliyetler üzerindeki kısıtlayıcı etkisini anlamak için gereklidir.
4
Diğer seçenekleri eleme
Yükselti (Doğu Anadolu), volkanizma (Lav platoları) ve iklim (Karadeniz) özellikleri Obruk Platosu'nun gerçekliğiyle örtüşmez.
Nuanslı bilgileri test ederek yanlış seçenekleri doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Türkiye'de Karstik Süreçlerin Bölgesel Dağılımı (Obruk Platosu Örneği)

Hints

1
Platonun ismine (Obruk) dikkat edin; bu isim bölgedeki hangi yer şekli ve oluşum süreciyle ilgilidir?
2
İç Anadolu'da yer almasına rağmen bu platonun su sorunu yaşaması sadece kuraklıkla değil, suyun zemine sızmasıyla da açıklanır.
3
Karstik şekillerin (kalker yapısının) Türkiye'de sadece Akdeniz'de olmadığını, İç Anadolu'daki bu özel plato örneğinde de etkili olduğunu hatırlayın.

Practice More

Karstik platolar olan Teke, Taşeli ve Obruk platolarının ortak ve farklı (yükselti, nüfus yoğunluğu vb.) özelliklerini karşılaştıran bir tablo hazırlamak konuyu pekiştirir.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question

Topics

Türkiye'nin Platoları

More questions from this topic