Question

Difficulty: MediumCümle Yorumu ve Kavramlar

Türkçede bazı yargılar, bir eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bildirirken (amaç-sonuç); bazı yargılar ise eylemin gerçekleşme gerekçesini (neden-sonuç) ortaya koyar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme 'amacı' belirtilmiştir?

  1. İlçedeki okuryazarlık oranını artırmak üzere yeni bir eğitim seferberliği başlatıldı.Answer
  2. B
    Şiddetli fırtına sebebiyle denize açılan balıkçı tekneleri limana geri dönmek zorunda kaldı.
  3. C
    Kurumun stratejik planı hazırlandığı için personelin görev tanımları yeniden düzenlendi.
  4. D
    Son yıllarda yapılan ağaçlandırma çalışmaları sayesinde bölgedeki yeşil alan miktarı önemli ölçüde arttı.

Answer

Okuryazarlık oranını artırmak üzere bir seferberliğin başlatıldığını belirten seçenek amaç-sonuç ilişkisi taşımaktadır.
Doğru ifadede yer alan '-mak üzere' edatı, cümleye 'amacıyla' anlamı katmıştır. Eğitim seferberliğinin başlatılma hedefi okuryazarlık oranını artırmaktır. Bu, eylemin hangi amaçla yapıldığını gösteren tipik bir amaç-sonuç yapısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel yargıyı (eylemi) ve bu eyleme bağlı olan ifadeyi belirleyin.
Temel yargı 'eğitim seferberliğinin başlatılması', buna bağlı ifade ise 'okuryazarlık oranını artırmak'tır.
Yargıların birbirine hangi anlam ilgisiyle bağlandığını görmek için öğeleri ayırmak gerekir.
2
Bağlantı eklerini (-mak üzere, -dığı için vb.) 'amacıyla' kelimesiyle değiştirmeyi deneyin.
'Okuryazarlık oranını artırmak amacıyla eğitim seferberliği başlatıldı' ifadesi anlamlı olurken, diğer cümlelerde bu değişim anlam bozulmasına yol açar.
Amaç-sonuç cümlelerinde eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe yöneliktir; 'amacıyla' testi bu ayrımı netleştirir.
3
Eylemin bir 'hedef' mi yoksa bir 'gerekçe' mi bildirdiğini kontrol edin.
Okuryazarlık oranının artması ulaşılamak istenen bir hedef olduğu için amaç-sonuçtur; diğerleri ise gerçekleşmiş nedenlere dayanır.
Amaç cümlelerinde eylem geleceğe yöneliktir, neden cümlelerinde ise geçmişe veya mevcut duruma dayanır.

Key Concept

Amaç-Sonuç ve Neden-Sonuç İlişkisi Ayrımı

Hints

1
Cümledeki yükleme 'Hangi amaçla?' sorusunu sorun.
2
Cümledeki '-mak üzere' veya '-mak için' gibi yapıların yerine 'amacıyla' kelimesini getirip okuyun.
3
Eğer eylem henüz gerçekleşmemiş bir hedefe (beklentiye) yönelikse o cümle amaç-sonuçtur.

Practice More

Karşılaştırma ve aşamalı durum bildiren cümle yapılarını inceleyerek cümle yorumu yeteneğinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question