Türkiye'de karasal iklimin hüküm sürdüğü alanlar geniş yer tutsa da, bu alanlar kendi içinde sıcaklık ve yağış özellikleri bakımından belirgin farklılıklar göstermektedir. Örneğin; İç Anadolu'da en fazla yağış ilkbahar mevsiminde düşerken, Kuzeydoğu Anadolu'da (Erzurum-Kars çevresi) yağışların büyük bir kısmı yaz başlangıcında görülmektedir. Kuzeydoğu Anadolu'nun İç Anadolu'dan bu şekilde ayrışmasında etkili olan temel coğrafi faktör ve buna bağlı olarak gelişen mekanizma aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Ortalama yükseltinin fazla olması nedeniyle ısınmanın gecikmesi ve buna bağlı olarak konveksiyonel yağışların yaz mevsimine kaymasıAnswer
- Bİzlanda dinamik alçak basıncının yaz aylarında bölgede etkisini artırarak cephesel yağışlara neden olması
- CKaradeniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin Kuzey Anadolu Dağları'nı aşarak bölgede fön rüzgarlarına dönüşmesi
- DEnlem etkisine bağlı olarak güneş ışınlarının geliş açısının yaz aylarında buharlaşmayı İç Anadolu'dan daha fazla artırması
- EBasra termik alçak basıncının bölgede yaz aylarında kararsız hava kütleleri oluşturarak cephesel sistemleri tetiklemesi
Answer
Ortalama yükseltinin fazla olması nedeniyle ısınmanın gecikmesi ve buna bağlı olarak konveksiyonel yağışların yaz mevsimine kayması
Doğru cevap olan ifade, Kuzeydoğu Anadolu'nun neden yazın yağış aldığını bilimsel bir mekanizmayla açıklar. Erzurum-Kars bölümünde ortalama yükseltinin metrenin üzerinde olması, kışın yağan karların geç erimesine ve toprağın ancak yaz başında ısınabilmesine neden olur. Isınan hava yükselerek soğur ve bu durum 'kırkikindi' benzeri konveksiyonel yağışların bu bölgede yazın görülmesini sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Özel Konum ve Yağış Rejimi Etkileşimi
Hints
1
Türkiye'nin en yüksek platolarının nerede olduğunu ve ısınma hızının yükseltiyle nasıl değiştiğini hatırlayın.
2
Konveksiyonel (yükselim) yağışların oluşması için zeminin ısınması şarttır. Yüksek yerlerde bu ısınma ne zaman gerçekleşir?
3
İç Anadolu ilkbaharda (ılıkken), Erzurum-Kars ise yazın (ancak ısınabildiği için) konveksiyonel yağış alır. Temel fark yükseltidir.
Practice More
Sert karasal iklimin yaz yağışları ile bölgedeki bitki örtüsü (çayır) ve hayvancılık türü (büyükbaş) arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s