Akarsu yatağının genişlediği ve eğimin azaldığı kesimlerde, akış hızı düşen akarsuyun taşıdığı alüvyonları yatak içerisinde biriktirmesiyle oluşan geçici yer şekillerine 'ırmak adası' (kum adası) denir. Türkiye'deki pek çok akarsu yatağında yaz aylarında belirginleşen bu kum adacıklarının, ilkbahar döneminde genellikle görünmez hale gelmesi aşağıdakilerden hangisiyle en iyi açıklanır?
- AAkarsuyun geçtiği yatağın karstik yapıda olması nedeniyle adacıkların kimyasal olarak çözünmesi
- Akarsu debisinin kar erimeleri ve yağışlarla birlikte artarak aşındırma gücünün yükselmesiAnswer
- CTürkiye'nin matematik konumu gereği kış yağışlarının kar şeklinde düşmesiyle akarsu sularının donması
- DBölgesel kalkınma projeleri kapsamında akarsu yataklarının ıslah edilerek kumların temizlenmesi
- EYaz kuraklığına bağlı olarak tarımda sulama ihtiyacının artmasıyla akarsu suyunun çekilmesi
Answer
Irmak adalarının ilkbaharda görünmez olmasının temel nedeni, artan yağışlar ve kar erimeleriyle birlikte akarsu debisinin (akımının) yükselmesi ve akarsuyun biriktirme yapmak yerine yatağını temizlemeye (aşındırmaya) başlamasıdır.
Akarsuların taşıma kapasitesi akış hızı ve debi ile doğrudan ilişkilidir. Türkiye'de ilkbahar aylarında sıcaklığın artmasıyla dağlardaki karlar erir ve yağışlar artar. Bu durum akarsuların debisini yükselterek yatak içindeki kum adacıklarının hem su altında kalmasına hem de güçlü akıntıyla sürüklenerek aşınmasına neden olur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Akarsu Biriktirme ve Debi İlişkisi
Hints
1
Bir akarsuyun biriktirme yapabilmesi için enerjisinin azalması gerekir. Peki, enerjisi arttığında ne olur?
2
Türkiye'deki akarsuların çoğu kar erimelerinden beslenir. Bu karların ne zaman eridiğini düşünün.
Practice More
Menderes çizen bir akarsu ile ırmak adası görülen bir akarsuyun ortak özelliklerini (eğim, hız, enerji) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s