Examkin

Question

Difficulty: Very hardParlamento Kararları

1982 Anayasası ve Türk anayasa hukuku doktrini çerçevesinde, TBMM'nin gerçekleştirdiği 'parlamento kararları' ile 'kanun' niteliğindeki işlemlerin tabi olduğu hukuki rejimler karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Parlamento kararları kural olarak Resmi Gazete'de yayımlanmak zorunda değildir; oysa kanunların yürürlüğe girebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından Resmi Gazete'de yayımlanması zorunlu bir unsurdur.
  2. B
    Cumhurbaşkanının TBMM tarafından kabul edilen kanunlar üzerinde 'geri gönderme' (veto) yetkisi bulunurken, parlamento kararları Cumhurbaşkanının onayına veya veto yetkisine tabi olmaksızın kesinleşir.
  3. C
    Milletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması, para basılmasına karar verilmesi ve genel-özel af ilanı gibi işlemler, TBMM tarafından parlamento kararı usulüyle değil, maddi ve şekli anlamda kanun biçiminde gerçekleştirilir.
  4. Anayasa Mahkemesi, kural olarak yargısal denetime tabi olmayan parlamento kararlarını, sadece 'şekil' yönünden denetleme yetkisine sahiptir; bu kararların 'esas' bakımından incelenmesi anayasal olarak mümkün değildir.Answer
  5. E
    Parlamento kararları, niteliği gereği genellikle meclisin iç işleyişine yönelik 'özel ve somut' nitelik taşırken; kanunlar kural olarak 'genel, soyut ve nesnel' düzenlemeler içerir.

Answer

Anayasa Mahkemesi'nin parlamento kararları üzerindeki denetim yetkisinin sadece 'şekil' ile sınırlı olduğunu savunan seçenek yanlıştır; çünkü TBMM İçtüzüğü hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilir.
Anayasa Mahkemesi, yargısal denetimine tabi olan parlamento kararlarından 'TBMM İçtüzüğü'nü hem şekil hem de esas bakımından denetleyebilir. Sadece şekil denetimi yapılabileceği iddiası bu nedenle hukuken hatalıdır. Diğer iki istisna olan yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararlarında ise 'Anayasa, kanun veya İçtüzük hükümlerine aykırılık' iddiası incelenir ki bu da sadece şekil denetimiyle sınırlı bir süreç değildir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun ve Parlamento Kararı (PK) arasındaki temel farkları hatırla.
Kanunlar Cumhurbaşkanı onayına/vetosuna tabidir ve AYM denetimine açıktır. PK'lar kural olarak veto edilemez ve AYM denetimine tabi değildir.
Yasama organının işlemlerini ayırt etmek için hukuki rejimlerini bilmek gerekir.
2
PK'ların yargısal denetim istisnalarını incele.
Üç istisna vardır: İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması, Milletvekilliğinin Düşürülmesi.
Genel kuralın istisnaları sınavların en sık sorulan ve en teknik kısımlarıdır.
3
Yargısal denetimin kapsamını (Şekil/Esas) analiz et.
İçtüzük hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilir. Sadece kanunların şekil denetimi (son oylama hariç) kısıtlıdır.
Seçenekteki 'sadece şekil denetimi yapılabilir' ifadesinin yanlış olduğunu teyit etmek için kapsam bilgisi kritiktir.
4
Kanun formundaki işlemleri kontrol et.
Para basılması, antlaşmaları uygun bulma ve af işlemleri kanundur.
Bu işlemlerin PK sanılması en yaygın öğrenci yanılgısıdır (err_kpss_vat_yasama_kanun_parlamento_karari).

Key Concept

Parlamento Kararlarının Hukuki Rejimi ve Kanunlarla Farkları

Hints

1
Anayasa Mahkemesi'nin denetim yetkisini düşünürken, özellikle İçtüzük değişikliklerinin sadece 'yazım kuralları' gibi şekli unsurlarla mı yoksa 'içerik' (esas) olarak da mı incelendiğini hatırla.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'ne dokunulmazlığın kaldırılmasına karşı başvuru sürelerini ve karar verme sürelerini tekrar edin.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Parlamento Kararları

More questions from this topic