Examkin

Question

Difficulty: MediumI. Göktürk Devleti

I.I. Göktürk Devleti’nde batı topraklarını "Yabgu" unvanıyla yöneten İstemi, İpek Yolu ticaretini denetim altına almak amacıyla önce Sasanilerle ittifak kurarak Akhunları (Eftalitler) yıkmış, daha sonra ise Sasanilerin İpek Yolu’nu kapatması üzerine Bizans ile ilk resmi diplomatik temasları başlatarak onlara karşı bir blok oluşturmuştur.

İstemi Yabgu'nun izlediği bu diplomasi trafiği dikkate alındığında, Türk dış politikası hakkında aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

  1. A
    Veraset sistemindeki belirsizliklerin dış politikayı olumsuz etkilediğinin
  2. B
    Uygurlarda olduğu gibi yerleşik hayata geçişin ticari hayatı şekillendirdiğinin
  3. Siyasi ve ekonomik menfaatler doğrultusunda konjonktürel ittifaklar kurulduğununAnswer
  4. D
    Orta Asya Türk siyasi birliğinin bu dönemde ilk kez bozulmaya başladığının
  5. E
    Teokratik yönetim anlayışının dış ilişkilerde belirleyici bir unsur haline geldiğinin

Answer

Siyasi ve ekonomik menfaatler doğrultusunda konjonktürel ittifaklar kurulduğunun göstergesidir.
Doğru seçenek, devletin değişen siyasi ve ekonomik şartlara (İpek Yolu kontrolü) uyum sağlayarak müttefiklerini değiştirdiğini vurgulayan ifadedir. İstemi Yabgu'nun Sasanilerle önce dost sonra rakip olması, dış politikada duygusal değil, rasyonel ve çıkara dayalı bir "konjonktürel" tutum sergilendiğini kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki unvan ve yapı analiz edilir.
"Yabgu" unvanı, I.I. Göktürk Devleti'nin ikili teşkilat (doğu-batı) yapısıyla yönetildiğini gösterir.
İstemi'nin batı kanadını yönetmesi bu sistemin bir gereğidir.
2
İttifak zinciri incelenir.
Göktürk + Sasani →\rightarrow Akhunların yıkılması; ardından Göktürk + Bizans →\rightarrow Sasanilere karşı cephe alınması.
İttifakların sabit kalmadığı, çıkarlara göre yer değiştirdiği görülür.
3
Temel amaç belirlenir.
Tüm bu hamlelerin merkezinde İpek Yolu ticaretinin kontrolü yer almaktadır.
Ekonomik kazanç, siyasi bloklaşmaları doğrudan etkilemiştir.
4
Kavramsal eşleştirme yapılır.
Değişen şartlara göre yapılan bu iş birlikleri "konjonktürel diplomasi" kavramıyla ifade edilir.
Dönemin şartları ve menfaatleri gereği Bizans ve Sasani gibi büyük güçlerle denge kurulmuştur.

Key Concept

Konjonktürel İttifak ve İkili Teşkilat

Hints

1
İstemi Yabgu'nun neden bir dönem Sasani, bir dönem Bizans ile anlaştığına odaklanın.
2
Bu ittifakların ortak paydası olan 'İpek Yolu' ticaretinin stratejik önemini düşünün.
3
'Konjonktürel' kelimesi, o anki duruma ve çıkarlara en uygun olanı seçmek anlamına gelir.

Practice More

II. Göktürk (Kutluk) Devleti'nin kuruluş sürecini I. Göktürk Devleti'nin yıkılış nedenleriyle kıyaslayarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question

Topics

I. Göktürk Devleti

More questions from this topic