Question

Difficulty: HardTürkiye'de Sıcaklık ve İzotermler

Türkiye’nin Ocak ayı ortalama indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde, en düşük sıcaklık değerlerinin Kuzeydoğu Anadolu (Erzurum-Kars çevresi) üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir. Bu haritadaki verilere dayanarak, söz konusu bölgenin Türkiye'nin en soğuk yeri olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

  1. A
    Bölgenin deniz etkisinden uzak kalarak aşırı soğuması
  2. Ortalama yükseltisinin 20002000 metrenin üzerinde olmasıAnswer
  3. C
    Kuzeyden gelen soğuk hava kütlelerine açık bir konumda bulunması
  4. D
    Güneş ışınlarının düşme açısının dar olması
  5. E
    Sibirya üzerinden gelen termik kökenli yüksek basıncın etkisi

Answer

Ortalama yükseltinin deniz seviyesinden fazla olması, indirgenmiş izoterm haritalarında bir neden olarak gösterilemez.
İndirgenmiş sıcaklık haritaları hazırlanırken, bir merkezdeki her 200200 metre yükseklik için sıcaklığa 1C1^{\circ}C eklenerek o yer deniz seviyesine indirgenir. Dolayısıyla, bu haritadaki sıcaklık farklılıkları sadece enlem ve karasallık/denizellik gibi faktörlerle açıklanabilir. Ortalama yükseltinin fazla olması, gerçek sıcaklık haritalarında bir soğuma nedeni olsa da indirgenmiş haritalarda bu etki yok edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
İndirgenmiş sıcaklık kavramını tanımla.
Tindirgenmis=Tgercek+Yukselti200T_{indirgenmis} = T_{gercek} + \frac{Yukselti}{200}
İndirgenmiş sıcaklık, bir yerin yükseltisi yok sayılarak sıcaklığının deniz seviyesine uyarlanmasıdır.
2
Harita türüne göre değişkenleri analiz et.
İndirgenmiş izoterm haritalarında Türkiye'nin her yeri 00 metre kabul edilir.
Bu haritalarda yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi tamamen ortadan kaldırılmıştır.
3
Kuzeydoğu Anadolu'daki düşük sıcaklıkların nedenlerini filtrele.
Erzurum-Kars'ın soğuk olması; enlem (kuzeyde olması), karasallık (iç kesim) ve hava kütleleri ile açıklanır; ancak yükselti ile açıklanamaz.
Yükselti faktörü zaten hesaplamaya dahil edilerek nötrlenmiştir.

Key Concept

İndirgenmiş Sıcaklık ve Yükselti İlişkisi

Hints

1
İndirgenmiş sıcaklık haritalarında yükseltinin sıcaklık üzerindeki etkisi yok sayılır.
2
Bir yerin indirgenmiş sıcaklığı hesaplanırken her 200200 metrede sıcaklık değeri 1C1^{\circ}C artırılır. Yani tüm şehirler aynı yükseltideymiş gibi düşünülür.
3
Eğer bir harita 'indirgenmiş' ise, o haritadaki sıcaklık farklarını 'dağların yüksekliği' veya 'plato yükseltisi' ile açıklayamazsınız.

Practice More

Gerçek sıcaklık ile indirgenmiş sıcaklık arasındaki farkın en fazla ve en az olduğu illeri (yükselti farkına göre) karşılaştırarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question