Question

Difficulty: MediumAkarsu Şekilleri

Akarsu aşındırmasının son safhasında oluşan, deniz seviyesine yakın, hafif dalgalı düzlüklere 'peneplen' (yontukdüz) denir. Türkiye arazisi IIIIII. Jeolojik zamanın sonlarına doğru büyük oranda peneplen haline gelmişken, bu zamanın sonu ve IVIV. Jeolojik zamanın başında epirojenik hareketlerle toptan yükselmiştir.

Bu jeolojik süreç sonucunda, eski peneplen yüzeylerinin akarsular tarafından derin vadilerle parçalanmasıyla Türkiye'de aşağıdaki yer şekillerinden hangisi yaygın bir hal almıştır?

  1. PlatolarAnswer
  2. B
    Delta ovaları
  3. C
    Karstik poljeler
  4. D
    Lagünler
  5. E
    Dev kazanları

Answer

Türkiye'de peneplen yüzeylerinin epirojenezle yükselip akarsularca parçalanması sonucu en yaygın oluşan yer şekli platolardır.
Doğru seçenek olan platolar, akarsular tarafından derin vadilerle yarılmış yüksek düzlüklerdir. Türkiye, IIIIII. Zaman sonu ve IVIV. Zaman başında toptan yükseldiği için eskiden deniz seviyesine yakın olan peneplenleri bugün yüksek plato yüzeyleri haline gelmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Peneplen ve epirojenez ilişkisini kurmak.
Peneplen deniz seviyesine yakın düzlüktür, epirojenez ise bu düzlüğü yüksekliğe taşır.
Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının nedeni bu toptan yükselmedir.
2
Akarsuların yüksek arazideki faaliyetini analiz etmek.
Yükselen arazide akarsular yataklarını derine doğru aşındırmaya başlar.
Eğimin artması akarsuyun aşındırma gücünü artırır (gençleşme).
3
Oluşan yer şeklini tanımlamak.
Çevresine göre yüksekte kalan ve akarsularla parçalanmış düzlükler 'plato' olarak adlandırılır.
Platonun coğrafi tanımı bu süreci tam olarak karşılar.

Key Concept

Epirojenez ve Akarsu Aşınım Döngüsü İlişkisi

Hints

1
Türkiye'nin ortalama yükseltisinin neden bu kadar fazla olduğunu düşünün.
2
Parçalanmış yüksek düzlük kavramı hangi yer şeklinin tanımıdır?

Practice More

İç Anadolu ve Doğu Anadolu'daki platoların oluşum nedenlerini (volkanik, aşınım, tabaka düzlüğü) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question