Milli Mücadele’de Batı Cephesi’nde Gediz Taarruzu’nun ardından yaşanan sevk ve idare sorunları, TBMM’yi askeri yapıda köklü bir merkezileşmeye yöneltmiştir. Bu süreçte Kuva-yı Milliye’den düzenli orduya geçiş hızlandırılmış; ordu, meclisin yegâne ve disiplinli savunma gücü haline getirilmeye çalışılmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, Batı Cephesi’nde düzenli ordunun kuruluşu ve kurumsallaşması aşamasında ( sonu - başı), TBMM’nin "merkezi otoriteyi ve askeri disiplini" tesis etmek amacıyla başvurduğu yöntemler arasında gösterilemez?
- ABatı Cephesi'ni idari olarak 'Batı' ve 'Güney' şeklinde ikiye ayırarak denetim sahasını daraltmak
- BFirariler Kanunu'nu çıkararak orduya katılımı ve disiplini yargı gücüyle güvence altına almak
- Kuva-yı Milliye liderlerine 'özerk milis birliği' statüsü tanıyarak yerel güçlerin bağımsızlığını korumakAnswer
- DCephedeki tüm birlikleri doğrudan Genelkurmay Başkanlığı’na (Erkan-ı Harbiye-i Umumiye) bağlamak
- EMilli Savunma Vekâleti aracılığıyla ordunun personel, ikmal ve lojistik yönetimini tek merkezden yürütmek
Answer
Kuva-yı Milliye liderlerine özerklik tanınması söz konusu değildir; aksine merkezi otoriteye bağlanmaları şart koşulmuştur.
Düzenli ordunun kurulmasının temel sebeplerinden biri Kuva-yı Milliye liderlerinin (Ethem Bey, Demirci Mehmet Efe vb.) merkezi otoriteyi tanımaması ve 'hukuk dışı' hareket etmeleridir. TBMM, bu şeflere asla 'özerklik' veya 'bağımsızlık' tanımamış; aksine onları tasfiye ederek ya da birliklerini düzenli orduya katarak merkeziyetçi yapıyı korumuştur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
TBMM'nin Merkeziyetçi Askeri Politikası ve Düzenli Ordu Disiplini
Hints
1
Düzenli ordunun kuruluş amacı, 'emir ve komuta' tekliğini sağlamaktır.
2
TBMM'nin merkezi otorite vurgusunu ve Çerkez Ethem isyanının temel sebebini hatırlayın.
3
Bir devlet yapısında ordu, hiçbir gruba özerklik vermez; aksi takdirde merkezi otorite kurulamaz.
Practice More
Çerkez Ethem İsyanı'nın Birinci İnönü Savaşı sırasındaki etkilerini ve sonuçlarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Soruya 'TBMM neden düzenli orduya geçti?' diye bakarsanız; düzensizliğin ve özerkliğin bir problem olduğunu, dolayısıyla özerklik tanımanın bir 'çözüm yöntemi' olamayacağını görebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s