Lozan Antlaşması ile Osmanlı Devleti’nden kalan dış borçlar, imparatorluktan ayrılan devletler arasında paylaştırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti, kendi payına düşen borç yükünü hafifletmek ve ödeme koşullarını netleştirmek amacıyla ve yıllarında alacaklı devletlerle (özellikle Fransa) yeni protokoller imzalamıştır.
Bu süreçte yaşanan teknik ve siyasi gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?
- ABorçların paylaştırılmasında temel ölçüt, ayrılan toprakların - dönemi bütçe gelirlerinin Osmanlı genel gelirine olan oranıdır.
- BDünya Ekonomik Bunalımı sonrasında Türkiye, borç ödemelerini ertelemek için ABD Başkanı tarafından önerilen 'Hoover Moratoryumu' hükümlerinden faydalanmıştır.
- Borçların ödenmesinde 'Kağıt Frank' yerine 'Altın Frank' üzerinden ödeme yapılması zorunluluğu, Türkiye’nin egemenlik hakları gereği Lozan'da kabul edilmiştir.Answer
- Dyılında imzalanan yeni sözleşme ile borç taksitlerinde önemli bir indirim sağlanmış ve 'Clearing' (takas) sistemiyle mal karşılığı ödeme imkanı getirilmiştir.
- EDüyun-u Umumiye İdaresi'nin Osmanlı gelirlerine doğrudan el koyma yetkisi Lozan ile kaldırılmış, idare sadece alacaklıları temsil eden bir komisyon niteliği kazanmıştır.
Answer
Borçların 'Altın Frank' üzerinden ödenmesinin Lozan'da kabul edildiği bilgisi yanlıştır; Türkiye bu duruma karşı çıkmış ve ödemelerin 'Kağıt Frank' üzerinden yapılmasını sağlamıştır.
Lozan Antlaşması'nda borçların hangi para birimiyle (Altın veya Kağıt Frank) ödeneceği konusunda bir hüküm yer almamıştır. Bu belirsizlik, daha sonra alacakların büyük kısmına sahip olan Fransa ile ciddi krizlere yol açmıştır. Fransa, paranın değerini korumak için 'Altın Frank' üzerinden ödeme isterken; Türkiye, ödeme miktarını makul seviyede tutmak için 'Kağıt Frank'ı savunmuş ve egemenlik hakları gereği yabancı mali denetimi reddederek bu hedefine ulaşmıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Osmanlı Borçları Sorunu ve 1933 Yapılandırması
Hints
1
Türkiye'nin borçlar konusunda en büyük uyuşmazlığı, alacaklıların çoğunluğunu temsil eden Fransa ile yaşadığını hatırlayın.
2
Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye'nin ödeme gücünü azalttığını ve borçları 'değersizleşen' bir para birimiyle ödemenin daha avantajlı olacağını düşünün.
3
Para birimi tartışmasında 'Altın Frank'ın sabit ve yüksek değerli, 'Kağıt Frank'ın ise enflasyonist ve düşük değerli olduğunu göz önüne alın; Türkiye hangisini savunmuş olabilir?
Practice More
Osmanlı borçlarının son taksitinin hangi yıl ödendiğini (1954) ve bu durumun Türk ekonomisine etkilerini araştırın.
Estimated Time:2m 0s