Examkin

Question

Difficulty: HardMontrö Boğazlar Sözleşmesi

19301930’lu yıllarda İtalya’nın Habeşistan’ı işgali, Almanya’nın Ren bölgesini silahlandırması ve Japonya’nın Uzak Doğu’daki yayılmacı politikaları, kolektif güvenlik sistemine olan güveni sarsmış ve 19231923 Lozan Boğazlar Sözleşmesi’nin getirdiği güvenlik açıklarını Türkiye için hayati bir sorun haline getirmiştir. Türkiye’nin diplomatik girişimleri sonucunda toplanan konferansın ardından imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar üzerinde tam Türk egemenliği sağlanmıştır.

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile getirilen yeni düzenlemeler ve bu sürecin özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun görev yetkileri Türkiye’nin başkanlığında kısıtlanarak, kurumun varlığı Milletler Cemiyeti denetiminde bir süre daha sürdürülmüştür.Answer
  2. B
    Karadeniz’e kıyıdaş olmayan devletlerin savaş gemilerinin toplam tonajı ve Karadeniz’de kalış süreleri için kesin kısıtlamalar getirilmiştir.
  3. C
    Boğazların her iki yakasında bulunan askerden arındırılmış bölgeler kaldırılarak Türkiye’ye bu bölgelerde tahkimat yapma ve asker bulundurma hakkı tanınmıştır.
  4. D
    Türkiye’nin kendisini yakın bir savaş tehdidi altında görmesi durumunda, savaş gemilerinin geçişi konusunda savaş dönemindeki yetkilerini kullanabilmesine imkan tanınmıştır.
  5. E
    Ticaret gemileri için barış zamanında tam bir geçiş serbestisi ilkesi benimsenmiş; sağlık, fener ve kurtarma gibi hizmetler için vergi/harç yükümlülüğü düzenlenmiştir.

Answer

Uluslararası Boğazlar Komisyonu’nun varlığının bir süre daha devam ettiğini belirten ifade yanlıştır; zira Montrö ile bu komisyon tamamen kaldırılmıştır.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Uluslararası Boğazlar Komisyonu tamamen kaldırılmış ve görevleri Türk hükümetine devredilmiştir. Bu durum, Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki egemenliğinin önündeki son uluslararası kısıtlamayı da ortadan kaldırmıştır. Komisyonun sembolik olarak dahi devam etmesi söz konusu değildir.

Step-by-Step Solution

1
19301930’lu yılların uluslararası konjonktürünü analiz edin.
Almanya ve İtalya gibi revizyonist devletlerin saldırgan politikalarının Türkiye'yi güvenlik arayışına ittiği görülür.
Sözleşmenin imzalanma gerekçesini anlamak için bu bağlam gereklidir.
2
Lozan ve Montrö arasındaki temel egemenlik farklarını karşılaştırın.
Lozan'da var olan 'Uluslararası Boğazlar Komisyonu' ve 'askersiz bölge' kısıtlamalarının Montrö ile değiştiği saptanır.
Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğinin hangi engellerin kalkmasıyla sağlandığını belirlemek için.
3
Komisyonun akıbetini değerlendirin.
Montrö'nün 11. maddesi ile Komisyonun kaldırıldığı ve tüm yetkilerin Türkiye'ye geçtiği bilgisine ulaşılır.
Seçeneklerdeki 'komisyonun devam ettiği' iddiasının yanlışlığını kanıtlamak için.

Key Concept

Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile sağlanan tam egemenlik (Misak-ı Milli'ye uygunluk).

Hints

1
Lozan'da Boğazlar üzerinde bir kısıtlama olan kurumun Montrö ile tamamen ortadan kalkıp kalkmadığını düşünün.

Practice More

Lozan Boğazlar Sözleşmesi ve Montrö Boğazlar Sözleşmesi maddelerini bir tablo üzerinde karşılaştırmak, egemenlik farklarını anlamanıza yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Montrö Boğazlar Sözleşmesi

More questions from this topic