Question

Difficulty: Very hardİki Noktanın Kullanımı

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu işaretin kullanımı veya işaretten sonraki yazım ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Raporun sonuç bölümünde şu husus özellikle vurgulanmıştır: Veri analizi aşamasında kullanılan yöntemlerin standartlara uygunluğu tartışmalıdır.
  2. B
    Kamu kurumlarındaki dijital dönüşüm süreci üç temel ayak üzerine inşa edilmiştir: altyapı modernizasyonu, personel eğitimi ve veri güvenliği.
  3. C
    Danıştay'ın son kararında belirtilen gerekçe şudur: İlgili yönetmelik hükmünün üst hukuk normlarına aykırı olduğu tespit edilmiştir.
  4. Arşivdeki belgeler türlerine göre şu şekilde tasnif edilmiştir: Resmî yazışmalar, ihale dosyaları ve personel özlük kayıtları.Answer
  5. E
    Bilge Kağan'ın şu sözü idareciler için bir rehber niteliğindedir: "Ey Türk milleti! Üstte mavi gök çökmedikçe, altta yağız yer delinmedikçe senin ilini ve töreni kim bozabilir?"

Answer

Arşivdeki belgelerin tasnifini anlatan cümlede, iki noktadan sonra gelen 'Resmî' sözcüğü küçük harfle başlamalıdır çünkü devamındaki ifade bir cümle niteliği taşımamaktadır.
Türkçede iki noktadan sonra gelen kısım bağımsız bir cümle (yüklemi olan bir yargı) ise büyük harfle başlar. Ancak iki noktadan sonra sadece örnekler sıralanıyorsa ve bu örnekler cümle niteliği taşımıyorsa küçük harfle başlanmalıdır. Belgelerin tasnif edildiği cümlede 'Resmî yazışmalar, ihale dosyaları...' ifadesi bir cümle değil, örnek listesidir. Bu nedenle 'Resmî' kelimesi 'resmî' şeklinde küçük harfle başlamalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısal analizi
Seçeneklerdeki cümlelerin iki noktadan sonraki kısımları incelenir.
İki noktadan sonraki harf büyüklüğü, gelen kısmın cümle olup olmamasına bağlıdır.
2
Cümle ve örnek ayrımı
Hatalı olan seçenekte 'Resmî yazışmalar, ihale dosyaları...' ifadesinin bir yüklemi olmadığı ve sadece örnek sıraladığı tespit edilir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse küçük harfle başlamalıdır.
3
Yazım kuralı kontrolü
'Resmî' kelimesinin özel isim olmadığı ve cümle başlatmadığı durumda küçük harfle (resmî) yazılması gerektiği belirlenir.
Yanlışlığın kaynağı, örnek sıralaması yapan bir listenin büyük harfle başlatılmasıdır.

Key Concept

İki noktadan sonraki büyük/küçük harf kuralı

Practice More

İki noktadan sonra gelen kısmın 'cümle' mi yoksa 'örnek' mi olduğunu anlamak için ifadeye bir yüklem eklenip eklenemeyeceğine bakın.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question